Hoogste ambassademedewerker Eritrea moet Nederland uit

Volgens het kabinet was een duidelijk signaal tegen de zogenoemde diasporabelasting noodzakelijk.

De Eritrese ambassade in Den Haag. Foto Robin Utrecht / ANP

De hoogste vertegenwoordiger van Eritrea in Den Haag is door het ministerie van Buitenlandse Zaken tot persona non grata verklaard. Dat betekent dat Tekeste Ghebremedhin Zemuy het land moet verlaten. De Kamer had minister Zijlstra gevraagd de ambassade helemaal te sluiten vanwege de zogenoemde diasporabelasting die Eritreeërs in Nederland gedwongen worden af te dragen.

Volgens het kabinet heeft Eritrea zich ondanks de Nederlandse bezwaren niet bereid getoond om op te houden met het innen van de belasting. Minister Zijlstra zegt zich in een brief aan de Kamer genoodzaakt te voelen een “krachtig diplomatiek signaal” af te geven:

“Hiermee wil het kabinet duidelijk maken dat Nederland niet gediend is van deze onwenselijke praktijken.”

Diasporabelasting

Eritreeërs in Nederland moeten twee procent van hun inkomen afdragen aan het regime. Als ze dat niet doen, krijgen ze vaak geen consulaire bijstand. Volgens Zijlstra maakt Eritrea zich schuldig aan intimidatie en dwang. Er ligt vooralsnog geen uitspraak van een rechter waaruit blijkt dat sprake is van strafbare feiten. Zijlstra roept slachtoffers van misdrijven op aangifte te doen. Dat is cruciaal om tot een “duurzame oplossing” te komen, schrijft hij aan de Kamer.

Dit kan bijvoorbeeld problematisch zijn voor Eritreeërs die hier asiel willen aanvragen en zo niet aan de door de IND vereiste documenten kunnen komen. Iemand die weigert te betalen, staat bovendien te boek als niet loyaal aan het regime in Asmara. Veel Eritreeërs vrezen dat dit negatieve gevolgen kan hebben, bijvoorbeeld voor familieleden die nog in Eritrea wonen. Daarom betalen zij vaak.

Lees meer over de diasporabelasting: Onderzoek: Eritrea blijft verboden diasporabelasting innen

Het is al jaren bekend dat Eritrea de diasporabelasting int en dat de ambassade daarin een sleutelrol speelt. De vraag was altijd hoeveel druk erbij werd gebruikt. Ambassade-medewerkers hielden vol dat de bijdrage vrijwillig is. Uit de Eritrese gemeenschap kwamen echter berichten dat de diasporataks als voorwaarde werd gesteld voor consulaire diensten. Ook werd gemeld dat Eritreeërs een spijtbetuiging moesten ondertekenen, waarin ze verklaarden straf te accepteren voor hun vlucht naar het buitenland. Onduidelijk was dan wat die straf inhield.

Note Verbale

Het is zeldzaam dat de Nederlandse regering iemand persona non grata verklaart. Een sluiting van een ambassade, zoals de Kamer wilde, is nog nooit voorgekomen. Daartoe heeft Zijlstra naar eigen zeggen niet besloten om te voorkomen dat de banden met Eritrea dermate geschaad worden dat contact over migratie en mensenrechten onmogelijk wordt. Bovendien hebben mensen van Eritrese afkomst “belang (…) bij consulaire dienstverlening”.

Tekeste Ghebremedhin Zemuy is als Raad en Tijdelijk Zaakgelastigde de hoogste Eritrese diplomaat in Nederland. Hij is dinsdag al ontboden om de zogenoemde Note Verbale in ontvangst te nemen waarin de Nederlandse regering haar besluit officieel kenbaar heeft gemaakt.

    • Hanneke Chin-A-Fo
    • Bastiaan Nagtegaal