Opinie

    • Arjen Fortuin

Een leerzame Trump-avond

Zap De cultuurzender Arte schonk zijn kijkers een lange Donald Trump-avond, die in de praktijk voor een groot deel gewijd bleek aan diens stille ‘kingmaker’ Vladimir Poetin.

Demonstratie tegen Trumps inreisverbod in Trump, mon nouveau président (Arte)

Vier uur Trump – het leek wat veel voor een dinsdagavond, maar de Amerikanen zijn veroordeeld tot vier jaar Trump. Zo gezien was de door Arte aangekondigde thema-avond slechts een kleine boodschap in een kolossaal shithole. De Frans-Duitse cultuurzender schonk zijn kijkers ter gelegenheid van één jaar Trump een leerzame avond, die in de praktijk ook voor een groot deel gewijd bleek aan diens stille kingmaker: Vladimir Poetin.

Lees ook: De uitspraak van Donald Trump over ‘shithole countries’ zorgt voor ophef in binnen-en buitenland

De hoofdschotel van de avond was de tweedelige documentaire Putin vs USA van Michael Kirk, waarin met een lange aanloop wordt uitgelegd hoe de Russische president de VS in de loop der jaren steeds meer als vijand is gaan beschouwen. Poetin wil stabiliteit; hij is een man voor wie een demonstratie altijd een bedreiging is. De oud-KGB’er kan zich niet voorstellen dat mensen uit zichzelf de straat op gaan, wat elke opstand – van Libië tot Oekraïne – tot een bewijs van Amerikaanse bemoeizucht maakt.

In het tweede deel van de film, waarin een kolossale hoeveelheid analisten en medewerkers van de regering-Obama aan het woord komt, staat de Russische inmenging in de verkiezingen van 2016 centraal: de hacks en de lekken die Hillary Clinton steeds weer in de problemen brachten.

Verschillende oud-functionarissen vertellen hoe Obama tegen de wil van nogal wat adviseurs terughoudend was met het delen van bewijzen tegen de Russen, uit angst om beschuldigd te worden van verkiezingsmanipulatie. En, dacht hij, Clinton zou toch wel winnen. Wie dat trouwens ook dacht, wordt geopperd, is de president van Rusland. Die wilde in de eerste plaats de komende president verzwakken: „Hij wilde Hillary Clinton een bloedneus bezorgen, maar hij brak haar nek.” Zeker is dat Trump niet beantwoordt aan Poetins verlangen naar voorspelbaarheid.

Na tienen ging het helemaal over Trump. In President Trump (ook van Kirk) werd de carrière van Trump nagelopen, met het Correspondents’ Dinner van 2011 als kantelpunt. Obama nam de zakenman daar langdurig op de korrel, nadat deze zich had aangesloten bij de groepen die betwijfelden of de president wel op Amerikaanse bodem was geboren. Vanwege die vernedering zou Trump zich hebben vastgebeten in de gedachte de hele bliksemse elite het zwijgen op te leggen door zelf president te worden.

In het afsluitende Trump, mon nouveau président, werden vijf Amerikanen gevolgd in de eerste honderd Trumpdagen. Zo zien we een Jemenitische Amerikaan die op Trump stemde zich rot schrikken van het inreisverbod voor mensen uit moslimlanden. Hij organiseert terstond een demonstratie.

Maar denk niet dat de schitterend gefilmde documentaire vol bekeerde Trumpfans zit. De grenswacht uit Arizona is zeer tevreden. Het gelukkige gezin in Mississippi dat regelmatig klanten aanspreekt bij de enige abortuskliniek van die staat ook. Het is ervan overtuigd dat Trump de Bijbel terug in het Witte Huis heeft gebracht. „God zal Trump gebruiken om een abortusvrije staat te creëren.”

Vrouwelijke fabrieksarbeiders in Indianapolis signaleren dat enkele belangrijke fabrieken toch niet naar Mexico zijn verhuisd. Dat moet wel om Trump zijn, ook al beweren de bedrijven van niet. Een onweerstaanbare jonge footballcoach annex sociaal werker uit Oakland vindt het wel prettig dat onder Trump iedereen kan zien hoe weinig een zwart leven waard is in de VS.

Zo eindigt de Arte-avond met de vaststelling dat als je voorbij de shitholes kijkt, Amerika nog helemaal zichzelf is.

    • Arjen Fortuin