Opinie

Christelijke steun aan Israël schaadt minderheden in Midden-Oosten

De stellingname van christelijke partijen in Nederland druist in tegen de belangen van christenen in het Midden-Oosten, schrijven Jan Jaap de Ruiter en Rena Netjes.

Illustratie: Hajo

Allerwegen verwerpen christelijke leiders in het Midden-Oosten het Amerikaanse besluit Jeruzalem als hoofdstad van Israël te erkennen. „Wij wijzen het Amerikaanse besluit af. Jeruzalem is de hoofdstad van Palestina. De christelijke en islamitische heiligdommen worden bedreigd door Israël”, zegt Atallah Hanna, de Palestijnse Grieks-orthodoxe aartsbisschop van Jeruzalem. Op 6 december schreven dertien kerkleiders uit Jeruzalem een open brief aan president Trump, waarin ze waarschuwden voor „haat, conflict, geweld en het lijden in Jeruzalem en het Heilige Land als de VS de huidige internationale status van de stad zou opgeven”. De maronitische patriarch Al-Ra’i van Libanon stelde in zijn wekelijkse preek op zondag 10 december: „Het besluit vernietigt de brug van vrede tussen Israël aan de ene kant en de Palestijnen en al de Arabische landen aan de andere.”

De Amerikaanse vicepresident, Mike Pence, een overtuigd evangelisch christen, had voor december 2017 een reis naar Egypte, Jordanië en Israël gepland, met name, naar verluidt, om de christenen in de regio een hart onder de riem te steken. Maar paus Tawadros II van de Egyptische Koptische Kerk zegde een ontmoeting met hem af, en ook de christelijke Palestijnse leiders hadden gezegd dat Pence niet welkom was. Deze stelde daarop zijn bezoek uit naar 19-23 januari, maar nog steeds zal hij geen enkele christelijk leider ontmoeten. Ook het hoofd van de islamitische Al-Azhar Universiteit, sjeik Ahmed el-Tayeb, weigert hem te ontvangen. Allemaal uit protest tegen het Jeruzalembesluit van Pence’ baas, president Donald Trump.

Voordewind verklaarde dat hij het besluit van Trump over Jeruzalem ‘een goede zaak’ vond

Namens de Nederlandse regering verklaarde minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra dat Trumps besluit „onverstandig en contraproductief” was. Maar toen Nederland later een VN-resolutie steunde die het Amerikaanse besluit afkeurde, stelden Kamerleden Voordewind (ChristenUnie), Ten Broeke (VVD) en Van Helvert (CDA) Kamervragen aan minister Zijlstra; ze wilden weten of binnen de Europese Unie de afspraak geldt dat alle EU-leden in de VN in principe hetzelfde stemmen. Partijen vinden dat, mocht dat zo zijn, ingaan tegen de democratische controle op de – in dit geval Nederlandse – standpuntbepaling.

Politieke aanleiding voor deze vragen was vooral de onderliggende wens van CU het besluit van Trump te steunen. CDA en VVD hielden het verder bij de Kamervragen, maar coalitiepartner CU verklaarde in een apart communiqué dat de partij zich stoorde aan Nederlandse steun aan VN-resoluties met „een anti-Israëlisch sentiment” die bovendien indruisen tegen het Regeerakkoord dat naar „verzoening tussen Israëliërs en Palestijnen” streeft. Ten overvloede had Voordewind nog eens verklaard dat hij de erkenning „een goede zaak” vond.

Lees ook: Lees wel de kleine lettertje in Trumps plan met Jeruzalem, schrijft Martin Indyk.

Maar het CU-Kamerlid zal niet tevreden zijn met het antwoord. Zijlstra verklaarde dat „het kabinet ieder voorgesteld besluit van een internationale organisatie op zijn merites beoordeelt” en woorden van gelijke strekking, die duidelijk maakten dat de VVD-minister de politieke boodschap van het Kamerlid van de kleinste regeringspartij níét op zijn merites beoordeelde.

De ChristenUnie is overigens niet de enige partij die positief reageerde op het besluit van de Amerikaanse president. SGP-leider Kees van der Staaij zei: „Van harte steun voor Jeruzalem als ongedeelde hoofdstad van Israël. Ook de Nederlandse ambassade hoort in Jeruzalem!”

PVV-leider Geert Wilders vindt het besluit van Trump „fantastisch nieuws”. Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet noemde het een „prima plan” om de Nederlandse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem te verhuizen.

De steun aan Israël is in alle gevallen slecht nieuws voor de christenen in het Midden-Oosten

ChristenUnie en SGP komen keer op keer op voor de rechten van christenen in het Midden-Oosten, en PVV en Forum voor Democratie schermen te pas en te onpas met de christelijke wortels van ons land. Maar ze geven totaal geen gehoor aan wat de christelijke leidslieden – we citeerden boven slechts een paar van hen – in het Midden-Oosten verklaren. De steun van Trump aan Israël is in alle gevallen namelijk slecht nieuws voor de christenen in de regio. Zo stelden Palestijnse kerkleiders eerder in het Kairosdocument over Jeruzalem: „Terwijl de scheidingsmuur Palestijnse wijken splijt, gaat men [lees: Israël] steeds maar door de stad te ontdoen van haar Palestijnse burgers, christenen en moslims. Hun identiteitskaarten worden ingenomen. Hun huizen worden vernietigd of onteigend. Jeruzalem, stad van verzoening, is een stad van discriminatie en uitsluiting geworden, een bron van strijd in plaats van vrede.”

Door het besluit van Trump te steunen, vallen CU en SGP de door hen zo geknuffelde christenen in het Midden-Oosten af en maken de populistische politici van PVV en FvD een bizarre twist als het gaat om het door hen zo opgehemelde christelijke erfgoed, of dat nu in eigen land is of daarbuiten. Met de door hen allen gekozen politieke stellingname ten opzichte van het besluit van president Trump versterken ze de Israëlische politiek van uitsluiting die niet alleen moslims treft maar ook christenen. Bovendien legt de ChristenUnie met haar eigenzinnige lezing van het Regeerakkoord – de Amerikaanse erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël draagt immers helemaal niet bij aan de bereidheid van de Palestijnen zich met de Israëliërs te verzoenen – een bommetje onder de coalitie.

Lees ook dit opiniestuk van Frans Verhagen: Het einde van een wereldmacht is geen prettig gezicht.