San Escobar rouwt

Polen

Een blunder werd een grap. Een grap een hype. Maar nu lijkt het doek te vallen voor de imaginaire republiek San Escobar. De ontdekker verdwijnt van het wereldtoneel.

Landkaart en geld van de niet-bestaande republiek San Escobar, voortgekomen uit een verspreking van de Poolse minister van Buitenlandse Zaken.

In San Escobar hangt de vlag halfstok. De ontdekker van dit land, Witold Waszczykowski, verloor vorige week zijn baan als minister van Buitenlandse Zaken van Polen.

Het ontslag is onderdeel van een herschikking van de Poolse regeringsploeg en volgt bijna een jaar na de mededeling van Waszczykowski tegen verslaggevers in New York dat hij had gesproken met afgevaardigden van „de Caribische landen Belize en San Escobar”. En dat: „voor het eerst in de geschiedenis van de Poolse diplomatie”.

De verslaggevers merkten niet direct op dat een van deze landen, San Escobar, niet bestaat. Thuis in Polen viel de blunder wel op. In luttele uren kwam er een vlag, papiergeld, een wiki- en Facebook-pagina (184.000 likes), land- en ansichtkaarten en een Twitteraccount dat verklaringen aflegt in het Spaans en Engels. Binnen een dag hadden twee miljoen mensen de hashtag #SanEscobar ingetikt. Over het wereldwijde web vlogen advertenties van reisbureaus die vakanties in San Escobar aanbieden. Heerlijke stranden, een bebrilde dictator.

In de Poolse hoofdstad kwam zelfs een cocktailbar met de naam ‘Escobar’. Met vlaggen en landkaarten aan de muur. En een volkslied, natuurlijk.

Een regeringswoordvoerder zei dat de minister de eilandenfederatie Saint Kitts and Nevis had bedoeld. In het Spaans: San Cristóbal y Nieves. Zelf zei Waszczykowski, weken later, dat vergissen menselijk is, zeker „na 22-uur durende vluchten.”

Het hielp niet. De lol bleef. Vraag is: waarom sloeg de grap zo aan?

Wellicht is het onmacht en frustratie. Liberale en linkse Polen moeten sinds de verkiezingen van 2015 toezien hoe de nationalistisch katholieke partij Recht en Rechtvaardigheid met een parlementaire meerderheid het land naar de hand zet. Ook zal het te maken hebben met de persoonlijkheid van Waszczykowski, een tamelijk pompeuze man die, vol op het orgel tegen de oppositie, serieus bedoelde beweringen doet die niemand helemaal serieus neemt. Zoals zijn bewering dat de vorige regering een geschiedopvatting huldigt die „naar marxistisch voorbeeld” in „slechts één richting beweegt”. En de eindbestemming is een „mix van culturen en rassen” waarin „fietsers en vegetariërs alleen nog over duurzame energie zaniken en tegen iedere vorm van religie strijden”. Het moet lekker zijn zo’n wichtigmacher de eigen onnozelheid in te wrijven.

Tijdens demonstraties tegen de onttakeling van de Poolse rechtsstaat waren zelfs vlaggen van San Escobar te ontwaren. Ondertussen verstrekte het Twitteraccount van San Escobar foto’s van een wanstaltig en gigantisch standbeeld dat het Caribische land voor Waszczykowski zou hebben opgericht. In werkelijkheid was het een beeld dat in Skopje verrees ter ere van Philippus II van Macedonië, vader van Alexander de Grote. Door hun baardjes lijken de twee op elkaar.

Mijn buurman hier in Warschau had enige tijd een vlag van San Escobar over zijn balkon hangen. Nu betreurt hij het ontslag van Waszczykowski. „Oprecht. Je moet er niet aan denken dat deze regering de rechtsstaat blijft afbreken maar dan met ministers die niet dit soort blunders maken.”

De officiële woordvoerder van San Escobar twittert: „Dit is een dieptepunt in de geschiedenis van ons kleine land. We hebben niet alleen de man verloren die ons land ontdekte, maar ook een spirituele leider van onze natie. We sluiten hem voor altijd in ons hart.”