Opinie

    • Peter de Bruijn

Flop van Ang Lee in de herkansing

Peter de Bruijn

‘Billy Lynn’s Long Halftime Walk’ werd een jaar geleden volledig genegeerd bij de Oscars, maar soms werkt de tijd in het voordeel van een film.

Eindejaarslijstjes kunnen soms verhelderend zijn. Het Franse filmtijdschrift met het roemrijke verleden Cahiers du cinéma zorgde voor een verrassende notering in de toptien van beste films van 2017 voor Billy Lynn’s Long Halftime Walk van regisseur Ang Lee.

Huh? Dat was toch een enorme flop, die genoegen moest nemen met op z’n best lauw-warme recensies? Inderdaad, die film. De satirische film van Lee gaat over de heldenontvangst van de Amerikaanse soldaat in Irak Billy Lynn, die in 2004 zijn leven heeft gewaagd om een kameraad te redden in de vuurlinie. Die actie is per ongeluk geregistreerd op camera. Vervolgens groeit hij – zeer tijdelijk – uit tot nationale held.

Billy wordt terug in de VS uitgebreid gefêteerd door de media, de showbusiness komt aankloppen om zijn verhaal te verfilmen: „Hilary Swank heeft interesse. Dat is misschien niet de eerste naam waar je aan denkt, maar ze heeft eerder al een man gespeeld in Boys Don’t Cry.” Steve Martin is te zien als een glibberige zakenman, die goede sier met de soldaat probeert te maken. Bij een footballwedstrijd mag hij met zijn eenheid opdraven om een dansje te maken tijdens de pauze-act van Destiny’s Child.

Billy Lynn’s Long Halftime Walk werd een jaar geleden volledig genegeerd bij de Oscars en leverde wereldwijd slechts 30 miljoen dollar op – terwijl de film 40 miljoen had gekost. De meeste aandacht ging uit naar de technologische innovaties waar Lee zijn zinnen op had gezet – met een superscherp beeld van 120 frames per seconde, ook al waren maar vier bioscopen technisch geëquipeerd om de film ook op de juiste wijze te projecteren.

Maar soms werkt de tijd in het voordeel van een film. Cahiers du cinéma wijst erop dat het grimassende gezicht van Steve Martin in de film, die de soldaten gebruikt om zijn vaderlandslievende imago op te vijzelen, tegenwoordig onherroepelijk aan Trump doet denken.

Toen de film uitkwam, luidde de kritiek dat Lee met zijn technologische innovaties zijn doel voorbijschoot, omdat zijn min of meer rechtlijnige drama al dat beeldgeweld helemaal niet nodig had. Maar dat is niet helemaal terecht. Lee heeft met Billy Lynn’s Long Halftime Walk ook een film gemaakt over beelden. De technologie is daar een wezenlijk onderdeel van. Billy’s heldenmoed in Irak is per ongeluk geregistreerd met een schokkerige, omgevallen camera. Vervolgens worden die beelden duizendvoudig gereproduceerd en steeds weer voor andere doeleinden ingezet: door het leger als boegbeeld voor propaganda, door het grote publiek als sentimentele verstrooiing. Lee schetst zo een tamelijk huiveringwekkend beeld van de leegte van de Amerikaanse popcultuur. Billy, geplaagd door angsten en twijfels, heeft alleen zijn kameraden om op terug te vallen, die weten hoe het er echt aan toegaat in Irak – op dat punt wordt Lee jammer genoeg zelf een beetje sentimenteel.

Een meesterwerk is Billy Lynn’s Long Halftime Walk nog steeds niet, maar er zit meer in dan de flop zou kunnen doen vermoeden. Tijd voor een tweede kans.

Peter de Bruijn is filmrecensent.
    • Peter de Bruijn