Foto Rick Keus

‘Er zijn geen concrete plannen, dus voorlopig komt er niets’

Lightrail-expert Rob van der Bijl Steden roepen het kabinet op te kiezen voor lightrail. Maar hun wensen zijn buitenproportioneel, vindt de expert op het gebied.

Rob van der Bijl is kritisch over het pleidooi van verkeerswethouders en directeuren van stadsvervoersbedrijven, die dinsdag in NRC een oproep deden om snel te kiezen voor de aanleg van lightrail in de Randstad. Ze vragen om financiering door derden.

De ov-bedrijven pakken het niet slim aan, vindt Van der Bijl. „Er klinkt nu een grote roep om lightrail, maar concrete projecten ontbreken. Je kunt best om geld vragen, maar doe dat dan slim, pragmatisch en inhoudelijk onderbouwd. De vier steden hebben wensen geformuleerd, maar als je die bij elkaar optelt, kom je op een buitenproportioneel bedrag. Daar kan het kabinet niets mee. Die patstelling stemt me treurig, want dat betekent dat er de komende jaren niets gebeurt.”

Stedenbouwkundige Van der Bijl staat in de vervoerswereld bekend als dé lightrailexpert. Hij werkt als onafhankelijk adviseur en is verbonden aan de Universiteit Gent. Hij is co-auteur van het binnenkort te verschijnen boek 61xLR, over de lessen die we kunnen leren uit 61 lightrailprojecten over de hele wereld.

In plaats van denken in megaprojecten kunnen regionale politici en vervoerders beter uitgaan van „behapbare tussenstappen”, zegt Van der Bijl. „Kijk naar het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol. Dat is heel erg duur en gaat daarom voorlopig niet door. Maar het doel, een betere verbinding tussen Schiphol en de stad, kan ook op een andere manier worden bereikt, met frequentere treinen bijvoorbeeld. We denken te veel in ‘alles of niets’ bij infrastructuur. Kijk meer naar de vraag, en naar de opties om iets stapsgewijs op te bouwen.”

Van der Bijl gelooft niet in het rampscenario van een dichtslibbende Randstad zonder lightrail. „Ik vind ‘verkeersinfarct’ een te grote term. Dan ga je eraan voorbij dat we in Nederland heel goed openbaar vervoer hebben in vergelijking met andere dichtbevolkte landen en regio’s. Met een paar slimme verbeteringen komen we een heel eind.”

Opvallend aan het pleidooi voor lightrail vindt Van der Bijl dat een aantal argumenten die in het buitenland juist zwaar wegen hier geen rol spelen. „Wij hebben het in Nederland alleen over efficiënt vervoer, en een klein beetje over het milieuvoordeel van openbaar vervoer. Elders kijkt men naar economische voordelen. Warenhuis Hudson’s Bay vestigt zich niet voor niets bij een metro-ingang.

„In de Verenigde Staten speelt ook sterk het sociale aspect: toegang tot vervoer voor iedereen. Dat zal hier ook een argument worden. En denk aan al die ruimte die auto’s innemen in steden. Er zijn veel goede argumenten voor beter openbaar vervoer. Voorstanders maken daar nog veel te weinig gebruik van.”