Duurzaam, of vissenelektrocutie?

Pulsvisserij Het Europees Parlement stemt dinsdagmiddag over de toekomst van het omstreden pulsvissen. De Fransen zijn fel tegenstander.

Het pulskornet wordt binnengehaald op de UK 153. Alleen Nederlandse vissers maken gebruik van pulsvisserij. Daarbij wordt gebruikgemaakt van stroomstootjes via elektrodes in het visnet. Foto Ton Koene

Een spannende dag voor tientallen Nederlandse vissers. Deze dinsdag stemt het Europees Parlement over de toekomst van pulsvissen, een relatief nieuwe manier van vissen die door een groot deel van de Nederlandse kotters gebruikt wordt. Nederland is dan ook uitgesproken voorstander van pulsvisserij, maar de methode is omstreden. Vooral Frankrijk is fel tegenstander.

1 Wat verstaan we onder pulsvisserij?

Bij pulsvissen wordt elektriciteit gebruikt om platvissen zoals tong te vangen. Platvissen zitten veelal op de bodem. Wanneer ze een stroomstootje krijgen via elektrodes in het visnet, schrikken ze op en komen ze in het net terecht. De methode werd in Nederland ontwikkeld als vervanging voor de zogeheten boomkor. Daarbij worden zware kettingen over de zeebodem gesleept om de platvissen te vangen.

2 Waarom is pulsvissen zo belangrijk voor Nederland?

Alleen Nederlandse vissers maken gebruik van pulsvisserij, zegt Pim Visser van branchevereniging VisNed. Nederland vist dan ook veel op platvissen. Zo is bijvoorbeeld 80 procent van het quotum voor tong in de Noordzee, in Nederlandse handen.

Bijna 30 procent van de Nederlandse kotters (84 stuks) zijn inmiddels uitgerust met pulsvistuig, zegt hij. Dan is er nog een handvol Nederlanders die onder Duitse of Britse vlag varen.

Voor vissers is een omschakeling naar pulsvisserij een flinke investering: het kost een paar ton per boot. Maar pulsvissen bespaart vissers ook kosten. Omdat de netten minder zwaar zijn dan bij boomkorvisserij, hebben vissers ongeveer 40 procent minder brandstof nodig.

3 Waarom is pulsvissen zo omstreden?

Volgens voorstanders, zoals de Nederlandse overheid, is pulsvisserij, naast brandstofbesparend, ook beter voor de zeebodem dan vissen met een boomkor. Daarnaast levert pulsvissen minder bijvangst op.

Nederlandse milieuorganisaties zoals Greenpeace en Stichting De Noordzee denken dat pulsvissen daarom „mogelijk” een waardevolle rol kan spelen in de transitie naar een duurzamere manier van vissen in de Noordzee. Maar omdat pas volgend jaar een groot onderzoek naar de langetermijngevolgen van pulsvissen wordt verwacht (onder meer door de universiteit in Wageningen), vinden de organisaties het nog te vroeg om pulsvissen helemaal groen licht te geven. Ze maken zich bijvoorbeeld zorgen over de invloed van langdurige blootstelling van elektriciteit op de bodem.

Verschillende internationale milieuorganisaties voeren zelfs hard actie tegen pulsvissen. De Franse organisatie Bloom spreekt van vissenelektrocutie en citeert Franse vissers die zeggen dat ze lege zeeën aantreffen als Nederlandse schepen voorbij zijn getrokken.

Foto Maurice Boyer

Onzin, zegt Durk van Tuinen van de Vissersbond. „Dat was dan wel uit onderzoek gebleken.” Hij zegt dat vispopulaties zich vanwege voedselaanbod terugtrekken uit de kustgebieden. Van Tuinen denkt dat „afgunst” een grote rol speelt bij de tegenstand. Nederlanders hebben over het algemeen veel grotere en geavanceerdere schepen.

Maar, onzin of niet, Visser van VisNed, denkt dat de acties van Bloom wel degelijk invloed zouden kunnen hebben in Europa. Hij verwacht sowieso dat alle Franse parlementariërs – van links tot rechts – tegenstemmen. Ook zouden bijna alle Groenen tegenstemmen. Als uitgesproken voorstander staat Nederland er volgens Visser alleen voor.

4 Wat wordt er in het Europees Parlement besloten?

Met de stemming in het Europees Parlement komt een definitief Europees oordeel over pulsvisserij dichterbij. Op dit moment is vissen met behulp van elektriciteit in de EU formeel verboden, maar wordt een uitzonderingen gemaakt voor pulsvisserij, omdat het een nieuwe methode betreft. Het Europees Parlement kan besluiten pulsvisserij zonder beperkende voorwaarden goed te keuren, maar het kan pulsvisserij ook helemaal verbieden of alleen een kleine groep vissers toestemming geven.

Na deze stemming – die overigens ook nog kan worden uitgesteld – zijn we er nog niet. In de komende periode moet het parlement vervolgens een gezamenlijk besluit nemen met de Europese Commissie en de visserijministers, die zich al eerder over pulsvisserij uitspraken. De Europese Commissie wil pulsvissen onder voorwaarden toestaan. De Raad van Visserijministers wil, tegen de zin van Nederland, pulsvisserij slechts voor een klein aantal kotters toestaan. Dat zou betekenen dat zo’n zestig kotters hun vergunning (en hun investeringen) kwijtraken.

Foto Maurice Boyer

Correctie (16 januari 2018): In een eerdere versie van dit artikel stond dat er 82 Nederlandse kotters zijn. Het zijn er 84. Dit is aangepast.

    • Geertje Tuenter