China slaat terug: VS nog maar iets kredietwaardiger dan Kazachstan

Amerikaanse staatsschuld De Chinese kredietbeoordelaar Dagong verandert de status van de VS van A- naar BBB+. De actie volgt op Amerikaanse afwaarderingen van China, vorig jaar.

Beeld Studio NRC

„Tekortkomingen in de huidige Amerikaanse politieke ecologie” en een ‘hogelijk schuldgedreven’ nationale economie. Dat zijn twee van de redenen die de Chinese kredietbeoordelaar Dagong noemt als reden voor de afwaardering van de Amerikaanse staatsschuld die het dinsdag heeft doorgevoerd. De rating van de Verenigde Staten gaat van A- naar BBB+.

Dagong, de Chinese tegenhanger van de Amerikaanse agentschappen Moody’s en Standard & Poor’s, zegt rekening te houden met verdere afwaarderingen in de toekomst. „De (Amerikaanse) regering heeft na de crisis niet ontdekt dat het de door schuld gedreven manier van economische ontwikkeling is, die het land heeft verhinderd de eindjes aan elkaar te knopen”, aldus Dagong. „Het gaat door met het zoeken naar kredietexpansie door de directe uitgifte van dollars, en loopt zo op de verkeerde baan die afbuigt van de logica.”

De stap volgt op een kritische noot die Dagong op 6 december plaatste bij de belastinghervormingen van de Amerikaanse president Trump. Volgens het Chinese agentschap is die hervorming een poging om de economie te stimuleren met belastingverlagingen, maar verslechtert daarmee de solvabiliteit van de federale overheid.

De nieuwe Amerikaanse belastinghervormingen hollen de overheidsfinanciën extra uit. Lees ook: In de VS groeit een griezelig financieel probleem

Veranderende machtsverhoudingen

Dagongs maatregel tekent de langzame verschuiving van de machtsverhoudingen in de wereld, en de emancipatie van opkomende grootmacht China. De actie van dinsdag komt na Amerikaanse afwaarderingen van China, vorig jaar.

In mei 2017 werd in Beijing ontdaan gereageerd op de afwaardering van het land door Moody’s, van A1 naar Aa3. Reden was volgens Moody’s toen de snelle toename van schulden in China. Het was de eerste maal sinds 1989 dat het oordeel over Chinese staatsschuld werd verlaagd. In september volgde Standard & Poor’s, met een afwaardering van de langlopende Chinese schuld van AA- naar A+.

Het Chinese ministerie van Financiën noemde de stap van Moody’s destijds ‘volledig ongegrond’.

Dagongs afwaardering van de Amerikaanse staatsschuld op dinsdag plaatst de Verenigde Staten nu in de kredietwaardigheidscategorie van landen als Colombia en Peru, en net iets boven Kazachstan en Bulgarije.

Amerikaans schuldpapier in Chinese handen

Dagong begon in 2010 met het beoordelen van de kredietwaardigheid van buitenlandse overheden. Nederland heeft, voor zover valt na te gaan, nog geen rating van Dagong. Duitsland staat op AA+, met stabiele vooruitzichten.

Vorige week ontkende China berichten dat het zijn bezit van Amerikaanse staatsschuld, waarin het grootschalig heeft belegd, zou overwegen terug te dringen. China heeft, volgens opgave van het Amerikaanse ministerie van Financiën, 1.189 miljard dollar aan dergelijk schuldpapier in bezit. Het is daarmee de grootste buitenlandse ‘schuldeiser’ van de Verenigde Staten, vlak voor Japan (1.093,9 miljard dollar).

Dagong is een private onderneming zonder formele banden met de Chinese staat. Dat neemt niet weg dat het zichzelf presenteert als een Chinees antwoord op de dominantie van de bestaande (Amerikaanse) kredietbeoordelaars. Die hebben, zo zei Dagong-topman Guan Jianzhong vorig jaar, mede schuld aan de financiële crisis van 2008.

Volgens Guan zullen zij „hun filosofie moeten veranderen om zo meer verantwoordelijkheid te nemen voor de algemene toestand van de wereldwijde economie.” De koersen van Amerikaanse staatsleningen reageerden dinsdag nauwelijks op de Chinese stap.

    • Maarten Schinkel