Volg hier de wetgeving van Rutte III

Regeerakkoordtracker Na één jaar heeft het kabinet-Rutte III vijf cruciale wetten weten door te voeren, twee sneuvelden al. Volg hier de voortgang van de belangrijkste wetgeving van het kabinet.

Foto Bart Maat/ANP

Rutte III is niet, zoals zijn voorloper, een hervormingskabinet dat grote stelselverbouwingen en decentralisaties van plan is. Veel maatregelen van dit kabinet, zoals extra investeringen in de publieke sector of het sterker uitdragen van de Nederlandse identiteit, laten zich bovendien niet in wetgeving vatten. Toch zijn uit het regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie 36 wetsvoorstellen te destilleren die cruciaal zijn voor het slagen van Ruttes derde kabinet.

In het eerste jaar presteerden de zestien ministers en acht staatssecretarissen het om vijf van die wetten door te voeren. In twee gevallen ging het om het schrappen van een andere wet: het raadgevend referendum en de fiscale korting voor huizenbezitters (de Wet Hillen) werden afgeschaft. De van Rutte II geërfde Wet Voortgang Energietransitie werd afgehamerd. Daarnaast regelde staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) dat pas boven een vermogen van 30.000 in plaats van 25.000 euro belasting betaald hoeft te worden. Ook stemden beide Kamers in met het voorstel van Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, D66) om het collegegeld voor eerstejaarsstudenten te halveren.

Lees ook: Rutte III is vooral sterk in het creëren van eigen nederlagen

Daar staat tegenover dat twee andere plannen van het kabinet al in de prullenbak beland zijn. De door Rutte zo gewenste afschaffing van de dividendbelasting werd onhoudbaar nadat Unilever de verhuisplannen naar Nederland introk. Tamara van Ark (Sociale Zaken, VVD) moest erkennen dat een half miljard euro bezuinigen op arbeidsgehandicapten, door ze onder het minimumloon te laten betalen, toch niet haalbaar was.

Voor de overige 29 wetten die het kabinet wil doorvoeren is het van twee dingen afhankelijk: de bereidwilligheid van maatschappelijke partners en de oppositie. Ingrijpende maatregelen op het gebied van klimaat en pensioenen heeft het kabinet bij de polder belegd. Ook plannen voor de zorg zijn in pacten en akkoorden in plaats van wetten vastgelegd. Voor wetgeving die na mei 2019 de Eerste Kamer bereikt, zal de steun van de vier coalitiepartijen waarschijnlijk niet genoeg zijn. Alle peilingen wijzen erop dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie na de Provinciale Statenverkiezingen in maart 2019 de krappe meerderheid in de senaat verliezen. Dan moeten de voorgenomen wetten wellicht herschreven worden om wensen van oppositiepartijen tegemoet te komen.

NB: De inleidende tekst bij deze ‘regeerakkoordtracker’ is in oktober 2018 herschreven en vervangt de oorspronkelijk versie uit januari 2018.

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Minister Kajsa Ollongren (D66) en staatssecretaris Raymond Knops (CDA) Tijdens de eerste twee kabinetten Rutte was het ministerie van Binnenlandse Zaken uitgekleed, maar tijdens Rutte III zijn de bevoegdheden weer uitgebreid. Het afschaffen van het raadgevend referendum staat bovenaan het ‘verlanglijstje’.

De Wet raadgevend referendum wordt ingetrokken

Het kabinet vindt dat het referendum niet heeft gebracht wat ervan werd verwacht en wil het weer afschaffen. De Eerste Kamer ging hier in februari 2018 mee akkoord.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
100 %

De benoeming van de burgemeester en de commissaris van de koning gaat uit de Grondwet

De aanstellingswijze van de burgemeester en de commissaris van de koning wordt uit de Grondwet gehaald, zodat de benoeming daarna per wet kan worden geregeld. Het voorstel voor deze grondswetswijziging komt uit de Kamer en stamt uit de periode van vóór Rutte III, maar is wel in het regeerakkoord opgenomen. Omdat het om een grondwetswijziging gaat, moeten beide Kamers zich hier een tweede keer over uitspreken.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
80 %

De Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wgr) wordt aangepast

De wet die samenwerkingsverbanden tussen gemeenten onderling regelt wordt veranderd. Dit “om de politieke verantwoording over gemeentelijke samenwerking te verbeteren”.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
20 %

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Minister Eric Wiebes (VVD) en staatssecretaris Mona Keijzer (CDA) De belangrijkste opgave van minister Wiebes wordt het sluiten van een Klimaatakkoord met maatschappelijke partners. Tot die tijd wil hij vooral “knelpunten wegnemen” en “het fundament leggen” voor de “energietransitie”.

Afschaffen van de huidige salderingsregeling in 2020

Burgers konden daarmee hun opbrengst aan zonne-energie belastingvrij in mindering brengen van hun energierekening. De regering wil hiervoor ruim 600 miljoen minder uittrekken, maar Wiebes heeft de Kamer al verteld dat dat waarschijnlijk pas lukt in 2021.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Invoeren minimumprijs voor CO2 voor de elektriciteitssector vanaf 2020

Om schonere elektriciteitscentrales te bevorderen, wordt er voor hen een minimumprijs voor CO2 ingevoerd. Die loopt op tot 43 euro per ton in 2030 – wat betekent dat een beetje kolencentrale in dat jaar meer dan 100 miljoen euro voor zijn CO2 zal moeten neerleggen.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
20 %

Aanpassen Wet markt & overheid

Met deze wet moet staatssecretaris Keijzer overheidsklussen beter toegankelijk maken voor het MKB.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Wettelijke beschermingsmaatregelen voor de telecom- en internetsector

Dit is bedoeld om ongewenste overnames in de sector te voorkomen.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
40 %

Indienen wet ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven

Dit moet voorkomen dat initiatieven op het gebied van duurzaamheid, klimaat en voedsel stuiten op mededingingsregels.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
40 %

Voortzetten Wet Voortgang Energietransitie (VET)

Deze wetswijziging van Rutte II houdt een modernisering in van de Elektriciteitswet en de Gaswet. In de Eerste Kamer passeerde deze als hamerstuk.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
100 %

Oprichting van de investeringsbank Invest-NL

Het kabinet wil 2,5 miljard euro steken in een nieuwe financier voor langlopende leningen, bijvoorbeeld voor de energietransitie. Deze financier, met de naam Invest-NL, komt op afstand van de overheid te staan en moet alleen levensvatbare projecten steunen.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
40 %

Ministerie van Financiën

Minister Wopke Hoekstra (CDA) en staatssecretaris Menno Snel (D66) De belangrijkste nieuwe wetgeving van het ministerie van Financiën ligt, zoals gebruikelijk, op het bord van de staatssecretaris. Na het afschaffen van de Wet Hillen moet Menno Snel (D66) aan de slag met de grote aanpassingen in zowel de inkomstenbelasting als de btw. Het plan om de dividendbelasting af te schaffen sneuvelde binnen een jaar.

Afbouwen van fiscale korting voor huiseigenaren zonder of met een beperkte hypotheekschuld

Ook wel bekend als het afschaffen van de wet Hillen. Door de oppositie ook wel tot de aflosboete gedoopt.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
100 %

Het heffingsvrije vermogen wordt verhoogd van 25.000 euro naar 30.000 euro.

Een hoger bedrag aan spaargeld en beleggingen wordt vrijgesteld van belasting.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
100 %

Invoering tweeschijvenstelsel in de inkomstenbelasting in 2021

Het basistarief van 36,9 (officieel 36,93) procent gaat gelden voor bruto jaarinkomens tot 68.600 euro, 49,5 procent vanaf 68.600 euro.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
80 %

Het lage btw-tarief wordt verhoogd van 6 tot 9 procent

Het lage tarief geldt bijvoorbeeld voor voedsel, boeken, de kapper en de bioscoop. Het hoge tarief blijft 21 procent.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
80 %

Hypotheekrenteaftrek versneld afbouwen

De hypotheekrenteaftrek wordt versneld afgebouwd vanaf 2020 met 3 procentpunt per jaar tot maximaal 49,5 procent.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
80 %

De vermogensbelasting wordt aangepast

De vermogensrendementsheffing, die tot voor kort werd gebaseerd op een fictief percentage van 4 procent, zal in de nabije toekomst nog meer aansluiten op het werkelijk behaalde rendement op spaartegoeden en andere vermogensbestanddelen. Het kabinet moet de formule hiervoor nog nader uitwerken.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Stapsgewijs verlagen van beide tariefschijven van de vennootschapsbelasting

Deze maatregel is twee keer aangepast ten opzichte van het regeerakkoord. Eerst werd de vennootschapsbelasting minder verlaagd om de afschaffing van de dividendbelasting te kunnen betalen. Vervolgens kon deze toch weer verder omlaag toen het dividendtaksplan sneuvelde. Het hoge tarief gaat van 25 naar 20,5 procent, het lage tarief van 20 naar 15 procent.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
80 %

Afschaffen van de dividendbelasting per 2020 - [ INGETROKKEN ]

Het meest controversiële besluit van Rutte III stuitte op weerstand van de volledige oppositie en lag moeilijk binnen D66 en ChristenUnie. Toen ook nog bleek dat de maatregel niet hielp om Unilever naar Nederland te halen, trok het kabinet het plan in oktober 2018 in.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Invoering vliegtaks

Het kabinet wil per 2021 een toeslag invoeren op tickets voor elke vertrekkende passagier vanaf een Nederlandse luchthaven.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
20 %

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) en staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) Het voornemen ProRail definitief om te bouwen tot een staatsbedrijf moet worden uitgevoerd door staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66). Daarnaast moeten er vooral belastingen worden ingevoerd: op vliegen en vrachtvervoer.

Kilometerheffing voor vrachtverkeer

Het kabinet wil zo snel mogelijk extra belasting gaan heffen op bepaalde vormen van vervoer over de weg.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Alle auto’s emissieloos in 2030

Vanaf 2030 mogen alleen nog nieuwe auto’s verkocht worden die emissieloos zijn. Deze wet wordt niet verwacht voor een nog te sluiten Klimaatakkoord.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

ProRail ombouwen tot een staatsbedrijf

Het ministerie wil ProRail ombouwen tot een staatsbedrijf: een zogeheten zelfstandig bestuursorgaan (ZBO).

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
20 %

Ministerie van Justitie en Veiligheid

Ministers Ferdinand Grapperhaus (CDA) en Sander Dekker (VVD) en staatssecretaris Mark Harbers (VVD) Voor het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft Rutte III niet veel nieuwe wetgeving in petto. De geest van law & order is nog wel te zien in enkele belangrijke plannen.

Voorwaardelijke invrijheidstelling van gevangenen niet meer automatisch na tweederde van de straf

Gevangenen komen niet meer automatisch in aanmerking voor vroegtijdige vrijlating.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
40 %

Inkorting asielvergunning van vijf naar drie jaar

Verblijfsvergunningen worden verkort van vijf naar drie jaar – met een mogelijkheid om een verlenging van twee jaar te krijgen.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
40 %

Het mogelijk maken van experimenten met het gedoogd telen van wiet voor recreatief gebruik

Het kabinet wil nog in de eerste helft van dit jaar met wetgeving komen die het voor zes tot tien gemeenten mogelijk maakt te experimenteren met legale wietteelt.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
60 %

Er komt een speciale “Ondermijningswet” voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit

Verschillende wetten worden aangepast, om “juridische knelpunten” weg te nemen in de aanpak van ondermijning. Ook komt er een ondermijningsfonds waarin eenmalig 100 miljoen euro wordt gestort.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
20 %

Invoeren wettelijke bedenktijd bij overnames van bedrijven

Beursgenoteerde bedrijven die te maken krijgen met aandeelhouders die grote veranderingen willen doorvoeren, kunnen in de toekomst een bedenktijd van 250 dagen instellen. Tijdens die periode moet de bedrijfsleiding aan de aandeelhouders wel verantwoording afleggen en uitleggen wat haar eigen plannen voor het bedrijf zijn.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
40 %

Ministerie van Landbouw

Minister Carola Schouten (ChristenUnie) Het nieuwe ministerie met de nieuwe minister, Carola Schouten (CU), heeft tot nu toe vooral te maken met incidenten: het aanpakken van mestfraude en het reageren op voedselschandalen. Nieuwe wetgeving is er juist om het leven voor boeren makkelijker te maken.

Aanpassen van de mededingingswet

Met het aanpassen hiervan wordt samenwerking in de land- en tuinbouw expliciet toegestaan. Dit om de ongelijke machtsverhoudingen in de keten te compenseren.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Ministers Ingrid van Engelshoven (D66) en Arie Slob (ChristenUnie) Met een investering van 1,9 miljard euro is Onderwijs de ‘winnaar’ onder Rutte III. Het nieuwe kabinet wil regels en toetsen afschaffen en salarissen in het primair onderwijs verhogen.

Halvering van het collegegeld voor het eerste jaar van het hoger onderwijs (HBO/WO)

Het kabinet wil dat dit komend collegejaar 2018/2019 al ingaat. Voor lerarenopleidingen geldt de korting voor de eerste twee jaar.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
100 %

De rekentoets telt niet meer mee in het voortgezet onderwijs

De Tweede Kamer heeft al ingestemd met het zogeheten examenbesluit van minister Slob om de rekentoets niet meer laten meetellen. Een nieuwe manier komen om het rekenniveau van leerlingen te testen is echter nog niet in zicht.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Minister Wouter Koolmees (D66) en staatssecretaris Tamara van Ark (VVD) De arbeidsmarkt gaat opnieuw op de schop, deels ter reparatie van beleid van het vorige kabinet. De hervorming van het pensioenstelsel ligt ook in de polder.

Versoepeling ontslagrecht, langere proeftijd, verkorting loondoorbetaling bij ziekte

Het kabinet wil de arbeidsmarkt stevig op de schop nemen.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
40 %

Veranderen van het pensioenstelsel

Het kabinet wil het pensioenstelsel verregaand hervormen, en hierover al begin dit jaar een akkoord sluiten met werkgevers en vakbonden. Straks is het de bedoeling dat werknemers hun eigen pensioen sparen, in een individuele ‘pensioenpot’, maar wel gebaseerd op collectief risico.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Aanpakken van schijn-zzp’ers

Er komt een minimumtarief voor zzp’ers. Wie minder verdient heeft recht op dezelfde bescherming als werknemers.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Nieuwe inburgeringswet

Asielzoekers die mogen blijven, krijgen langzamer toegang tot de verzorgingsstaat, stond in het regeerakkoord. Zorgtoeslag, huurtoeslag en bijstand worden voortaan via de gemeente in natura en met begeleiding uitgekeerd. Minister Koolmees wil met een nieuw stelsel meer inburgering op maat leveren.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Gehandicapten die werken, mogen onder het minimumloon worden betaald, de gemeenten vullen hun salaris aan - [ INGETROKKEN ]

Dat moet leiden tot een bezuiniging van 500 miljoen euro per jaar.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

Minsterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministers Hugo de Jonge (CDA) en Bruno Bruins (VVD) en staatssecretaris Paul Blokhuis (ChristenUnie) De belangrijkste taak van het ministerie van Volksgezondheid is en blijft het beteugelen van de zorgkosten, via een uitgavenplafond en strengere inkoop bij farmaceuten. Verder zal medische ethiek tijdens Rutte III een belangrijk thema blijven, al blijft nieuwe wetgeving op dit gebied, op één voorstel na, uit.

De mogelijkheden voor geslachtskeuze bij geslachtscellen of embryo’s worden verruimd

Om sommige ernstige erfelijke ziektes te voorkomen, moet het voor aankomende ouders mogelijk worden het geslacht van de baby te bepalen.

  • Consulterend overleg
  • Raad van State
  • Indienen Tweede Kamer
  • Stemming Tweede Kamer
  • Stemming Eerste Kamer
0 %

    • onze politieke redactie