Opinie

    • Arjen Fortuin

Turkije en Europa had Rutte slapend kunnen afhandelen

Zap Mark Rutte kreeg zondag een volledige uitzending van het praatprogramma Buitenhof. Wat vraag je de man die alle vragen al eens heeft ontweken?

Zondagmiddag braken de klachten over Buitenhof mijn bubbel binnen. Waarom krijgt Rutte toch steeds weer van deze kwebbeluurtjes? Was dit nu een kritische ondervraging? De kritiek leek sprekend op die van een week geleden, toen Sylvana Simons te gast was in het kalmste en vaak interessantste praatprogramma van Nederland. Waar gaat de beschaving van Buitenhof over in kritiekloosheid?

In het gesprek met Simons ging het vorige week pijnlijk mis. Presentator Pieter Jan Hagens vroeg de leider van Bij1 naar het ‘gerucht’ dat een van de kandidaten van de partij in Amsterdam loog over haar werkzaamheden als psychiater. Simons kwam met een formele ontkenning en een exposé over de slechte bedoelingen van de bron (GeenStijl). En toen… niets. De eindtune begon voordat Hagens naar meer feiten had gevraagd. Je mag verwachten dat Buitenhof zo’n ‘gerucht’ zelf onderzoekt en dan dóórvraagt. Inmiddels heeft de Bij1-kandidaat in kwestie zich teruggetrokken.

Paul Witteman was met Rutte scherper dan zijn collega een week geleden, maar ook dit was een wonderlijke exercitie. Wat vraag je de man die alle vragen al eens heeft ontweken? Rutte had een volle uitzending toebedeeld gekregen, iets wat andere politici ongetwijfeld ook zouden willen bij het begin van hun campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen.

De aftrap was de vraag of Rutte nog wel zin heeft in het landsbestuur, als hij ’s ochtends wakker wordt. Het antwoord van de leider van het land bevatte het woord ‘pindakaas’. Daarna werden Groningen, Turkije, vertrokken VVD’ers en Europa behandeld. Over de meest omstreden maatregel van Rutte III, de afschaffing van de dividendbelasting, ging het amper.

Turkije en Europa had Rutte slapend kunnen afhandelen. Uit het gesprek over aardbevingsschade haalde hij de angel door snel te verklaren dat de lange kabinetsformatie debet was aan het uitblijven van een nieuw schadeprotocol – al had ik wel willen weten waarom het kennelijk onmogelijk was in de tussentijd iets voor de gedupeerde Groningers te regelen.

Maar ja, Mark Rutte heeft zich wel onder ingewikkelder vragen uitgedraaid. Dat weet Paul Witteman ook. Hij heeft eerder over interviews met premiers gezegd dat een confrontatietactiek weinig zin heeft; ze laten zich toch niet in de ziel kijken.

Dat is ongetwijfeld waar, maar je kunt het spel ook te goed kennen. Waar Buitenhof een week geleden leek te falen door een gebrek aan voorbereiding, was alles nu misschien wel te goed doordacht. De grootste verrassing was een moment waarop de ontspannen Rutte zijn interviewer even plaagde, waarop Witteman ad rem reageerde met de woorden: „Niet iedereen die lacht, liegt.” Rutte lachte.

Het zwaarst voor de premier was de uitwisseling over de afgetreden VVD-bewindslieden en -prominenten, waarin Rutte de indruk wekte dat volgens hem een integriteitsprobleem pas optreedt als iemand ‘in de kas graait’. Met integriteit hadden de VVD-kwesties niets te maken, beweerde hij. Dat is voor Opstelten betwistbaar en voor partijvoorzitter Keizer flauwekul, gaf Witteman terecht aan. Maar hij vroeg niet waarom het in april begonnen onderzoek naar de handel en wandel van Keizer nog niet is afgerond.

Een free ride kreeg Rutte dus niet van Buitenhof, maar misschien moet weer eens worden geprobeerd om de premier niet-functioneel boos te maken. Ik vrees dat ik van deze zondag alleen zal onthouden dat de minister-president graag ontbijt met een boterham met pindakaas.

    • Arjen Fortuin