Oorlogsheld Jolly maakte ook de vijanden beter

Rick Jolly (1946-2018)

Jolly verzorgde als Britse chirurg gewonden van beide kanten van de Falklandoorlog. Ze overleefden allemaal.

Rick Jolly op de Falklands in 1982.

Kapitein Rick Jolly was een gedecoreerde oorlogsheld in zowel het Verenigd Koninkrijk als Argentinië. Op het slagveld vochten Britten tegen Argentijnen, maar Jolly verzorgde gewonden van beide kanten van de Falklandoorlog.

Een pacifist was Jolly, die afgelopen weekend op 71-jarige leeftijd overleed, overigens niet. „Oorlog is een noodzakelijk kwaad. Staten moeten bereid zijn het gevecht aan te gaan om te verdedigen wat van hen is”, zei hij in een documentaire van Sky. Wat hem betreft stond het Verenigd Koninkrijk op 2 april 1982 maar een ding te doen, nadat Argentijnse troepen het Britse overzeese gebied in de Zuid-Atlantische Oceaan hadden bezet. „Ze er af gooien.” En wat hij erg vond? „Dat het 253 van mijn vrienden het leven heeft gekost.”

Jolly was als arts en chirurg in dienst van de Britse marine. Zijn motto: ‘Gewonden moeten overleven.’ Alle soldaten die door hem en zijn 120 manschappen zijn verzorgd, overleefden de oorlog die twee maanden en een week duurde. Daarbij werden duizend gewonden behandeld.

Een verlaten loods – een abattoir, volgens Jolly – deed dienst als veldhospitaal. Jolly: „Die was verroest, stoffig en lag vol schapenkeutels. Maar hij bood bescherming. Dat was genoeg voor ons to just get on with it.”

Pal naast de loods stond een munitie-opslag, door de Argentijnen gezien als legitiem militair doelwit. Van zijn bevelhebbers mocht Jolly op het dak van zijn veldhospitaal geen rood kruis schilderen ter bescherming. Na een Argentijnse aanval bleven twee bommen in het dak steken. Ze gingen niet af. De operaties gingen door.

Na de oorlog schreef Jolly een boek over zijn ervaringen en werd hij benoemd in de Orde van het British Empire, een belangrijke onderscheiding.

Doc Jolly, zoals zijn bijnaam luidde, werd geboren in Hongkong, destijds Brits. Hij was de zoon van een Poolse krijgsgevangene, die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Japanners vijf jaar lang was vastgehouden.

De Argentijnse regering hoorde pas jaren na de Falklandoorlog dat Jolly ook hun gewonden had verzorgd. Argentinië wilde hem decoreren met ‘Orden de Mayo’, om de „dankbaarheid van de natie” te uiten. Jolly wilde de buitenlandse onderscheiding aannemen, maar moest als Brits onderdaan toestemming vragen aan de koningin. Die verleende zij hoogstpersoonlijk, aldus Jolly in zijn memoires.

Bekijk ook de in beeld: De Falkland-oorlog dertig jaar oud
    • Melle Garschagen