Zuid-Afrikaanse H&M dicht na vernielingen wegens advertentie

Zuid-Afrika Na protesten van bloggers en artiesten in andere landen leidde protest tegen een kledingadvertentie in Zuid-Afrika tot vernielingen.

Vernielingen bij een H&M winkel in Johannesburg Foto Wikus de Wet / AFP

In heel Zuid-Afrika zijn alle zeventien winkels van de Zweedse kledinggigant H&M dit weekend gesloten nadat aanhangers van een links-populistische partij bij diverse winkels vernielingen aanrichtten uit protest tegen een racistische advertentie van het bedrijf. H&M adverteerde vorige week op internet met een zwarte jongen gekleed in een trui met de tekst ‘coolest monkey in the jungle’. Wereldwijd ontstond ophef over de advertentie.

Julius Malema, voorman van de Economische Vrijheidsstrijders (EFF), noemde de acties „een les voor H&M”. „We zullen niemand toestaan om onze huidskleur te gebruiken om ons te vernederen. We zijn zwart en we zijn er trots op”, zei Malema zondag.

H&M bood enkele dagen geleden verontschuldigingen aan voor de advertentie op haar Britse website, haalde de afbeelding eraf en stopte met de verkoop van de trui. Op video’s is te zien hoe EFF- aanhangers de winkels binnenstormen en kledingrekken en paspoppen omver trekken. De politie greep op sommige plekken in om de demonstranten bij de winkels vandaan te drijven. Er raakte niemand gewond. „Iedereen die een beetje kan nadenken is het erover eens dat deze winkel niet in Zuid-Afrika kan blijven opereren”, twitterde de tweede man van de partij, Floyd Shivambu.

De EFF heeft een 6 procent minderheid in het parlement en staat bekend om zijn harde kritiek op president Zuma. De partij wil de grote ongelijkheid in Zuid-Afrika ondermeer oplossen door mijnen te nationaliseren en witte boeren zonder compensatie te onteigenen. De actie werd veroordeeld door een andere oppositiepartij, de neoliberale Democratische Alliantie. „We zijn het er helemaal mee eens dat racisme onderdrukt en dat er geen plek voor is in een democratisch Zuid-Afrika, maar het aanzetten tot geweld en het vernielen van eigendommen veroordelen wij evenzeer”, zei partijleider Mmusi Maimane. Hij vindt dat de EFF de schade moet vergoeden en het personeel dat de rotzooi moest opruimen moet compenseren.

De omstreden advertentie op de Britse website van H&M.

Racisme lokt een kwart eeuw na de val van de apartheid in Zuid-Afrika steeds fellere reacties uit in dit land. Een makelaar werd vorig jaar aangeklaagd nadat ze zwarte badgasten in Durban had vergeleken met apen. „Ik twijfel enorm”, schrijft de hoofdredacteur van The Huffington Post in Zuid-Afrika, Ferial Haffajee, zondag op Twitter in reactie op de actie van de EFF. „Waarom dagen ze het bedrijf niet voor de rechter? Van de andere kant: racisme is gewelddadig en onderdrukt en verdient te worden vernield.”