Recensie

Bram van der Vlugt beheerst feilloos het flardsgewijze taalgebruik

Toneel Het is een van de beroemdste toneelklassiekers: Mooi weer vandaag uit 1971. Vier patiënten vluchten in leugens om hun eenzaamheid te vergeten. Dit is terecht een getrouwe versie van het stuk, zonder enige poging tot actualiseren.

Bram van der Vlugt en Bart Klever in Mooi weer vandaag. Foto Ben van Duin

Op het eerste gezicht is Arnold uit het toneelstuk Mooi weer vandaag een gedistingeerde oudere heer met wandelstok, grijs haar, colbert. Hij geeft toe dat hij in de communicatie „moeizaam” is. Maar wat is zijn beroep? Toneelspeler, danser, verwarmingsmonteur? Van alles „een beetje”, zoals hij bij herhaling zegt.

Arnold (Bram van der Vlugt) spreekt in onaffe zinnen, en daarmee verbergt hij zichzelf. Zijn tegenspeler Max (Bart Klever) verhult ook zichzelf, door telkens over nichten, neven, tantes te konkelen.

Kijven in slonzige kleding

En zo voltrekt zich een pijnlijk drama in Mooi weer vandaag (Home, 1970) van de Britse toneelschrijver David Storey. Buiten, onder een lantaarnpaal getooid met een fietsband, ontmoeten de mannen twee vrouwen, Cathrien en Greta. Actrices Nettie Blanken en Malou Gorter houden op geen enkele manier de schijn hoog: ze kijven, genieten van schunnige taal en zijn slonzig gekleed.

Af en toe gloeit er iets van romantiek op, maar gaandeweg verandert de toenadering in een wanhopige machteloosheid. Alle vier zijn psychiatrische patiënt die zich omgeven met leugens om toch normaal te lijken.

Het stuk waarin alle woordjes precies op hun plek moeten staan

Regisseur Bruun Kuijt kiest terecht voor een getrouwe versie van het stuk, zonder enige poging tot actualiseren. De nog altijd prachtige vertaling van Bert Voeten uit 1971, begeleid door passages ingetogen muziek, geeft aan dit spel van schijn en werkelijkheid een wonderlijke melancholie.

Flardsgewijze taalgebruik

Van der Vlugt beheerst feilloos het flardsgewijze taalgebruik. Hij draagt een geheim mee dat hij telkens wil prijsgeven, maar hij deinst ervoor terug. Elk woord kan er één te veel zijn. Dat contrasteert mooi met het praatzieke web van leugens, waarachter Klever zich verschuilt. Gelukkig zijn daar de openhartige, sloerie-achtige vrouwen voor wie niets heilig is. Zij willen de waarheid over de mannen weten, en onthullen zo de eenzame schijnwereld, waarin ze gedoemd zijn te leven.

    • Kester Freriks