Zeman wint eerste ronde verkiezingen Tsjechië

Doordat Zeman niet de helft van de stemmen behaalde, is er een tweede ronde nodig. Hij neemt het op tegen zijn rivaal Jiri Drahos.

Zeman bracht vrijdag in Praag zijn stem uit. Foto Martin Divisek/EPA

Zittend president Milos Zeman heeft de eerste ronde van de Tsjechische presidentsverkiezingen gewonnen. Bijna 39 procent van de Tsjechen die vrijdag en zaterdag naar de stembus gingen, koos voor Zeman, blijkt uit de uitslag op de site van het Tsjechische statistiekbureau. De nummer twee, scheikundige Jiri Drahos, kreeg een kwart van de stemmen. De opkomst was 60 procent.

Doordat Zeman er niet in slaagde meer dan de helft van de kiezers achter zich te krijgen, is een tweede verkiezingsronde noodzakelijk. Daarin neemt Zeman het rechtstreeks op tegen Drahos. De beslissende stembusgang vindt plaats over twee weken, op 26 en 27 januari.

Of Zeman de tweede verkiezingsronde ook gaat winnen, is nog de vraag. De populistisch-rechtse Zeman is een polariserende figuur die veel aanhangers heeft, maar ook veel tegenstanders. “De kans is reëel dat een meerderheid zich achter de anti-Zemankandidaat schaart”, schreef NRC-correspondent Roeland Termote vrijdag over de tweede ronde van de presidentsverkiezingen.

Lees ook dit stuk van NRC-correspondent Roeland Termote over de verkiezingen: Krijgt de Tsjechische president een nieuwe termijn?

Zeman (73) is sinds 2013 president van Tsjechië. Hij profileert zich als kandidaat voor de gewone man, is fel gekant tegen de islam en wil graag de banden aanhalen met Rusland. Europese sancties tegen dat land vindt hij “nonsens”. Ook steunde hij als enig Europees staatshoofd de presidentscampagne van Donald Trump. Dat Zeman graag een borrel drinkt en zelfs eens dronken bij een officiële gelegenheid verscheen, draagt nog eens bij aan zijn politiek incorrecte imago.

‘Klimaat van botheid, incompetentie en corruptie’

Zijn grote uitdager Drahos is in veel opzichten Zemans tegenpool. De 68-jarige fysisch chemicus, tot vorig jaar voorzitter van de Tsjechische Academie van de Wetenschappen, is onderdeel van de elite die Zeman tegen zich in het harnas heeft gejaagd. Hij wil dat Tsjechië zich niet op Oost-, maar op West-Europa richt. Ook steunt hij de NAVO, terwijl Zeman juist een referendum wil organiseren over het Tsjechische lidmaatschap van die organisatie. Drahos zegt dat Zeman “een klimaat van botheid, incompetentie en corruptie” heeft gecreëerd in de Tsjechische politiek.

Zeman was de eerste Tsjechische president die rechtstreeks verkozen werd in die functie. Zijn voorgangers werden nog aangesteld door het parlement. Hoewel het presidentschap officieel een grotendeels ceremoniële functie is, heeft Zeman toch veel macht. Dankzij zijn steun blijft de minderheidsregering van premier Andrej Babis overeind.

    • Vincent Sondermeijer