Opinie

Migratie moet geen synoniem zijn voor lijden

Migratie kan een bron van groei en verbinding zijn, stelt secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres.

Een migrant arriveert in Malaga. Goto Jon Nazca/Reuters

Het beheren van migratiestromen is één van de belangrijkste uitdagingen voor internationale samenwerking in onze tijd. Migratie leidt tot economische groei, vermindert ongelijkheden en verbindt diverse samenlevingen. Maar het is ook een bron van politieke spanningen en menselijke tragedies. De meerderheid van de migranten leeft en werkt legaal. Tegelijkertijd zet een wanhopige minderheid het leven op het spel om naar landen te trekken waar ze geconfronteerd worden met wantrouwen en misbruik.

De demografische druk en de impact van klimaatverandering op kwetsbare samenlevingen zal de komende jaren waarschijnlijk leiden tot meer migratie. Als internationale gemeenschap staan we voor een keuze. Willen we migratie als een bron van voorspoed en internationale solidariteit zien, of als een bijwoord van onmenselijkheid en sociale spanning?

Dit jaar zullen regeringen binnen de Verenigde Naties onderhandelen over een Global Compact on Migration. Dit zal de eerste overkoepelende internationale overeenkomst in haar soort zijn. Het zal geen formeel verdrag zijn. Het zal evenmin bindende verplichtingen aan staten opleggen.

Maar het is wel een ongekende kans voor leiders om de verderfelijke mythen rond migranten tegen te gaan, en een gemeenschappelijke visie uit te werken over hoe we ervoor kunnen zorgen dat migratie werkt voor al onze naties.

Dit is een belangrijke opgave. We hebben gezien wat er gebeurt wanneer grootschalige migratie plaatsvindt zonder doeltreffende mechanismen om haar in goede banen te leiden. De wereld was geschokt door recente videobeelden van migranten die als slaven verkocht werden.

Hoe grimmig deze beelden ook zijn, het echte schandaal is dat duizenden migranten elk jaar hetzelfde lot ondergaan, ongedocumenteerd. Vele anderen zitten vast in mensonwaardig en onzeker werk dat hoe dan ook al aan slavernij grenst. Er zitten vandaag bijna zes miljoen migranten gevangen in dwangarbeid, vaak in ontwikkelde economieën.

Hoe kunnen we deze onrechtvaardigheden beeïndigen en voorkomen dat ze zich nog voordoen in de toekomst? Bij het uitstippelen van een duidelijke politieke koers over de toekomst van migratie, zijn er drie fundamentele overwegingen die de discussies over de toekomst van migratie moeten vormgeven.

We hebben een ongekende kans om de mythen rond migranten tegen te gaan

De eerste overweging is het erkennen en versterken van de voordelen van migratie. Die gaan maar al te vaak verloren in het publieke debat.

Migranten leveren enorme bijdragen aan hun gastland en hun land van herkomst. Ze nemen banen aan die lokale werknemers niet kunnen invullen en stimuleren daardoor economische activiteit. Velen zijn innovatoren en ondernemers. Bijna de helft van alle migranten zijn vrouwen, op zoek naar een beter leven en werkgelegenheid. Het geld dat migranten vorig jaar terug naar huis stuurden, bedroeg bijna 600 miljard dollar: drie keer meer dan alle ontwikkelingshulp samen.

De fundamentele uitdaging is om de voordelen van deze georganiseerde, productieve vorm van migratie te maximaliseren en tegelijkertijd het misbruik en vooroordelen die het leven van een minderheid van migranten tot een hel maken, uit te roeien.

Ten tweede moeten landen de rechtsstaat versterken en de manier waarop die bepaalt hoe migranten beheerd en beschermd worden – in het voordeel van hun economieën, hun samenlevingen en van de migranten zelf.

Overheden die migratie – of de arbeidsmogelijkheden van migranten – beperken, zorgen voor onnodige economische zelfbeschadiging. Migratie vervult hun eigen arbeidsbehoefte. Belemmeringen moedigen ook illegale migratie onopzettelijk aan.

Aspirant-migranten aan wie wettelijke toegangswegen worden ontzegd, vallen onvermijdelijk terug op onrechtmatige methoden. Dit plaatst hen niet alleen in kwetsbare posities, maar ondermijnt ook het gezag van de overheden.

De beste manier om een einde te maken aan het stigma van illegaliteit en misbruik rond migranten is het invoeren van legale migratieroutes. Hierdoor kunnen overheden beter tegemoetkomen aan de behoeften aan buitenlandse arbeid voor hun arbeidsmarkten.

Staten moeten ook nauwer samenwerken om de voordelen van migratie te delen. Zo kunnen ze samenwerken om significante tekortkomingen in vaardigheden in het ene land in te vullen met gekwalificeerde migranten uit een ander land.

Lees ook: het kabinet wil greep krijgen op migratie. Dat begint op de EU-Afrika-top.

Ten derde en ten slotte hebben we meer internationale samenwerking nodig om kwetsbare migranten en vluchtelingen te beschermen en moeten we de integriteit van het beschermingsstelsel voor vluchtelingen herstellen in overeenstemming met het internationale recht.

Het lot van de duizenden die sterven in pogingen om zeeën en woestijnen over te steken, is niet alleen een menselijke tragedie. Het geeft ook de ernst van het falende beleid weer: namelijk dat ongereguleerde massabewegingen in wanhopige omstandigheden het gevoel voeden dat grenzen worden bedreigd en dat regeringen de situatie niet onder controle hebben.

Dit leidt tot draconische grenscontroles die onze collectieve waarden ondermijnen en die de tragedies die we al te vaak hebben gezien in de afgelopen jaren laten voortduren. We moeten onze basisverplichtingen vervullen om de levens en mensenrechten van deze migranten te vrijwaren om het falen van het bestaande systeem te voorkomen.

We moeten dringend actie ondernemen om hulp te bieden aan diegenen die momenteel vastzitten in transitkampen, die het risico lopen op slavernij, of die geconfronteerd worden met situaties van acuut geweld, zowel in Noord-Afrika als in Centraal-Amerika. We moeten ambitieuze internationale actie overwegen om diegenen die nergens heen kunnen, te hervestigen.

We moeten ook stappen nemen – ontwikkelingshulp, conflictpreventie, maatregelen tegen klimaatverandering – om zulke grote ongereguleerde bewegingen van mensen in de toekomst te voorkomen. Migratie moet geen synoniem zijn voor lijden.

We moeten streven naar een wereld waarin we de bijdrage van migratie aan de welvaart, ontwikkeling en internationale eenheid kunnen vieren. Het bereiken van deze doelstelling ligt in onze collectieve macht. Het Global Compact on Migration van dit jaar kan een mijlpaal zijn op de weg naar betere migratie voor iedereen.