Opinie

    • Hugo Camps

Mannequin

De massa is ploetermoe. Veldrijden is op zoek naar een tweede adem. De suprematie van Mathieu van der Poel heeft de heroïek van het onverwachte uit de cross genomen. De Vlaming Wout Van Aert kan hem nog een enkele keer pijn doen, maar geen dagen na elkaar. En ook daar komt een einde aan, want Van Aert kiest dit voorjaar voor de weg. Hij wil ex-wereldkampioen veldrijden Zdenek Stybar achterna.

Cyclocross is het monopolie van de Lage Landen geworden. Het parcours ligt nooit ver van een boerderij of een zandheuvel. Tot in de VIP-tenten snakken de toeschouwers naar riek en hooivork. Stedelijke crossen zijn schaars en tellen nauwelijks mee voor de klassementen. Veldrijden is de zondagssport van het boerenleven. Maar boeren schuiven de natuur opzij voor quota, ze leggen zich niet meer te dromen bij een greppel, grassprietje tussen de tanden. Ze zijn samen met hun werktuigen gemotoriseerd. Het publiek bij veldritten sterft af met de snelheid van het licht.

Tweede weeffout: het deelnemersveld is niet langer internationaal. Duitsers en Zwitsers blijven thuis en voor een enkele Fransman is veldrijden een soort winterstage voor voorjaarskoersen op de weg. De cross als aanloopje.

Het gevaar van folklore dreigt. België heeft een oerwoud van klassementen in het leven geroepen met de hulp van sponsors. Rijden voor een klassement, beker of premie leidt tot berekend fietsen. Tactisch crossen is een zware cultuurbreuk. Het vloekt met het klieven van zand en modder, met hachelijke sprongetjes over boomstronken en balken.

Veldrijden is de individueelste aller sporten. Meer dan tijdrijden of pingpong. Dit weekend worden de nationale kampioenschappen gereden, straks het WK in Valkenburg. De tricolore kan Mathieu van der Poel niet ontlopen en zijn Belgische rivaal Wout Van Aert ook niet. Spanning is er alleen na de koers bij de nazit op biervaten.

De UCI is zich bewust van de nood aan hervormingen. De wildgroei aan klassementswedstrijden zou ondergeschikt worden gemaakt aan één overkoepelende Superliga met een twintigtal wedstrijden. Het prijzengeld wordt behoorlijk opgetrokken.

Zou het helpen?

Het ontbreekt de cross aan kampioenen. Er is alleen nog iets van gelijkwaardigheid tussen België en Nederland. De Zwitsers hebben nooit een waardige opvolger gevonden voor Albert Zweifel, de Italianen niet voor Renato Longo en de Duitsers niet voor Rolf Wolfshohl. Tot epische gevechten tussen Roland Liboton, Hennie Stamsnijder en Berten Van Damme komt het niet meer. Het veldrijden voor vrouwen is nu aantrekkelijker, met de meiden Sanne Cant, Marianne Vos, Sophie De Boer en Maud Kaptheijns. De dames rijden zich ongevraagd het vliegend snot voor ogen.

Veldrijden is geen juffertjessport. Het parcours teistert de organen in een interval van fietsen, springen, lopen en struikelen. Een uur lang in het rood fietsen, op de weg kom je het weinig tegen. Veldrijders zijn atleten, absoluut niet bang voor een schrammetje. Daarnaast bevredigen ze onze hang naar acrobatie. Wat Mathieu van der Poel allemaal op zijn crossfiets uitspookt, overtreft de kunstjes van het circus. Overigens is hij de mooiste veldrijder aller tijden. Handgemaakt, geboren voor een plakboek. Mannequin tussen slijkduivels. Wel hongeriger dan een roedel ondervoede wolven. In Tokio wil hij ook nog als mountainbaiker een gooi doen naar een medaille. Dan komt de weg.

Man for all seasons.

Hugo Camps is journalist, columnist en schrijver.

Correctie (15-01-2018): In een eerdere versie van deze column stond dat het WK veldrijden in Hoogerheide wordt gehouden. Dat is niet juist. Het WK wordt in Valkenburg gehouden. Ook stond er dat Van der Poel een BMX’er is, dat moet mountainbiker zijn.

    • Hugo Camps