NRC checkt: ‘Amsterdammer heeft twee keer zo veel kans om eredivisie te halen’

Dat zei schrijver Michiel van Nieuwstadt van Succesvol sporten in NRC.

De aanleiding

Het Nederlands voetbal verkeert in een crisis. Michiel van Nieuwstadt, auteur van het boek Succesvol sporten, gaf in een interview in NRC in november een aantal mogelijke verklaringen. Eén daarvan was dat het talentenpotentieel in Nederland niet optimaal wordt benut. Daarbij zei hij dat „talent in de provincie” onvoldoende opgepikt wordt. „Als je in Amsterdam bent geboren, heb je tweemaal zo veel kans om de eredivisie te halen.”

Waar is het op gebaseerd?

Van Nieuwstadt baseert zich op een artikel in Het Parool (december 2015). De krant telde in de Seizoengids 2015/16 van Voetbal International een disproportioneel aantal geboren Amsterdammers in de eredivisie: veertig. Van Nieuwstadt zegt dat hij voor de bewering uitgegaan is van circa 400 eredivisiespelers in totaal, waarmee het aantal Amsterdammers dus op 10 procent komt. Afgezet tegen de omvang van Amsterdam (zo’n 5 procent van de Nederlanders woont daar) komt hij tot zijn stelling dat in Amsterdam geboren personen twee keer zoveel kans hebben de eredivisie te halen. Hij zegt dat hij het aantal buitenlanders in de eredivisie (circa 1 op de 3 komt niet uit Nederland) daarbij niet heeft verrekend. Het Amsterdam-gehalte zou nóg hoger uitvallen als hij dat wel had gedaan.

En, klopt het?

Het Parool kwam tot veertig geboren Amsterdammers in het seizoen 2015-2016. Bij een eigen telling aan de hand van de VI Seizoengids 2015/16 komen we op 37. Om te bepalen of dit al dan niet een uitschieter was, hebben we ook steekproefsgewijs enkele seizoenen in de afgelopen twaalf jaar geturfd: 2006-2007 (26), 2007-2008 (28), 2011-2012 (31), 2014-2015 (46), 2015-2016 (37) en 2017-2018 (33). Dit komt neer op een gemiddelde van 33,5 Amsterdammers in deze generatie voetballers.

Volgens experts ligt een deel van de verklaring van het grote aantal in Amsterdam geboren eredivisievoetballers in de goede infrastructuur in de hoofdstad: een combinatie van een ontwikkelde straatvoetbalcultuur en grote amateurclubs als AFC en Zeeburgia die in de schaduw van Ajax (en AZ Alkmaar) goede jeugdopleidingen bieden.

Omdat met de bewering het aantal Amsterdammers afgezet wordt tegen het aantal overige Nederlanders, tellen we buitenlandse spelers niet mee in het totaal. Selecties omvatten doorgaans 23 spelers. Er zijn 18 clubs, dus om en nabij 414 selectiespelers. De laatste twaalf jaar lag het gemiddelde aantal buitenlanders op ruim eenderde: 37 procent.

Dat betekent dat gemiddeld in een seizoen 260 Nederlandse voetballers in de eredivisie opgesteld konden worden. Met een gemiddelde van ruim 33 Amsterdammers scoort de hoofdstad dus een hoog percentage: 13 procent van de Nederlanders, ruim een op de acht. Uiteraard is niet gezegd dat deze spelers ook in Amsterdam zijn opgegroeid of opgeleid.

Is dat dan disproportioneel veel? Hoe verhoudt zich dit tot het aantal jongens dat geboren is in Amsterdam? We kijken naar de geboortecijfers van 1988 tot 2000, grofweg de periode waarin deze generatie profvoetballers is geboren. Van alle jongens die toen in Nederland geboren zijn, kwam 4,8 procent in de hoofdstad ter wereld; grofweg hetzelfde percentage als het aantal Nederlanders dat in Amsterdam woont.

Op basis van deze demografische gegevens zou je verwachten dat er iets meer dan twaalf voetballers (4,8 procent van 260 Nederlanders in de eredivisie) uit Amsterdam op het hoogste niveau spelen. In feite is het bijna drie keer zo hoog.

De uitschieter in 2014-2015 (46 geboren Amsterdammers) correleert met een dieptepunt deze eeuw in het aantal buitenlanders. Die afname lijkt in dat seizoen bijna geheel te zijn ingevuld door Amsterdammers. Dat seizoen was een op de zes Nederlandse eredivisiespelers geboren in de hoofdstad.

Omdat de stelling over het heden gaat, is niet onderzocht hoeveel Amsterdammers langer geleden gemiddeld in de eredivisie speelden.

Conclusie

Er zijn disproportioneel veel spelers die geboren zijn in Amsterdam actief in de eredivisie. Minimaal twee, in sommige seizoenen ruim drie keer zo veel als verwacht mag worden op basis van demografie. Hieruit volgt niet automatisch de conclusie dat er dus te weinig talent uit ‘de provincie’ wordt opgepikt, maar de bewering over de kans beoordelen we als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt
    • Bart Hinke