Brieven

Wat schiet ik ermee op?

Ons handelen heeft meer invloed dan we denken

De oproep van Roland Mees om duurzamer te leven, en daarmee klimaatverandering tegen te gaan, ondersteun ik volledig. Alleen zou ik een ander antwoord geven op de vraag die hij in zijn stuk stelt (Minder vlees, wat schiet ik daarmee op?, 6/1).

Bij de vraag of individuele gedragsveranderingen effect hebben, zijn twee overwegingen van belang. Ten eerste is duurzaam gedrag veel effectiever dan gedacht, omdat het maken en vervoeren van producten, naast het gebruik en het afval, niet wordt meegenomen in berekeningen van de impact. Zie De verborgen impact van Babette Porcelijn voor details hierover.

Ten tweede zijn we als maatschappij in staat om grotere en snellere veranderingen te maken in ons gedrag dan we ons realiseren. In één generatie zijn we veranderd van walvisjagers naar walvisspotters, en roken we niet meer op de werkvloer. Een paar jaar geleden was het in veel restaurants moeilijk om een vegetarische, laat staan een veganistische maaltijd te bestellen, maar tegenwoordig is het al gewoon. Wie weet, misschien is een maaltijd met vlees over een paar jaar de uitzondering. En wat schiet ik er mee op? Het geeft persoonlijke voldoening om zelf iets aan onze milieu-impact te doen, als ik verwacht bij te dragen aan een gedragsomslag in onze maatschappij.

    • Thijs Kuiken