Recordaantal wethouders verandert van baan

Wethouders verruilden hun baan vooral voor het burgemeesterschap: zeventien keer.

Minister Kajsa Ollongren (D66) van Binnenlandse Zaken was eerder wethouder in Amsterdam. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Afgelopen jaar is een recordaantal van veertig wethouders overgestapt naar een andere baan. Daarmee is het record uit 2012 gebroken toen 32 wethouders hun periode als wethouder niet volmaakten. Dat blijkt uit het jaarlijkse wethoudersonderzoek van kennisplatform DeCollegetafel in opdracht van vakblad Binnenlands Bestuur.

Wethouders verruilden in 2017 hun positie vooral voor het burgemeesterschap: zeventien keer. Elf wethouders wisselden hun wethouderschap in voor een andere politieke functie. Zo werden Kajsa Ollongren (D66, Amsterdam) en Hugo de Jonge (CDA, Rotterdam) minister. Nog eens elf wethouders verlieten de politiek voor een baan in het bedrijfsleven of in de non-profitsector.

Integriteitsproblemen

In totaal stapten vorig jaar 195 wethouders tijdelijk of definitief op. Van hen deden 75 wethouders dat om politieke redenen, zoals de schijn van belangenverstrengeling, niet-integer optreden of een andere vertrouwensbreuk.

In 2016 kwamen op een totaal van 191 opgestapte wethouders nog 116 van hen om politieke redenen ten val. Toen vertrokken 75 wethouders om niet-politieke redenen, zoals een andere baan (zeventien wethouders). Voor 46 wethouders waren gezondheidsredenen of persoonlijke redenen het argument voor een vrijwillig gekozen vertrek.

Lees ook het interview met oud-wethouder van Deventer en Zwolle Martin Knol: ‘Te veel wethouders treden voortijdig af’

Ook een breuk in de coalitie, vaak als gevolg van verstoorde onderlinge verhoudingen of een conflict over herindelingsplannen was in 2017 een voorname reden tot opstappen. Voor 28 wethouders eindigde daardoor het wethouderschap tijdelijk of definitief. 47 wethouders werden overbodig door herindeling van hun gemeente.

Falende bestuursstijl

Binnenlands Bestuur noemt verder “falende bestuursstijl” van de wethouder als belangrijke factor voor het vertrek van wethouders. Ook het verantwoordelijkheid nemen of worden gehouden voor financiële tekortkomingen zorgde voor het opstappen van relatief veel wethouders. Beide factoren kostten tien wethouders hun baan.

    • Bas Tooms