Koper gezocht voor brokkenpiloot Alitalia

Luchtvaart

Het Duitse Lufthansa, prijsvechter Easyjet en investeringsfonds Cerberus azen op Alitalia. Doet Air France-KLM ook mee?

Foto Alessia Pierdomenico/Bloomberg

Anderhalve maand geleden was er eindelijk positief nieuws voor de medewerkers van de Italiaanse luchtvaartmaatschappij Alitalia. De gehate uniformen mogen uit! Een lichtpuntje voor het personeel dat een paar maanden daarvoor te horen had gekregen dat hun bedrijf opnieuw langs de rand van het faillissement scheert.

Toen Etihad, de luchtvaartmaatschappij uit Abu Dhabi, in augustus 2014 de portemonnee trok om Alitalia te redden, zei Etihad-bestuursvoorzitter James Hogan dat hij van Alitalia een „sexier onderneming” wilde maken. Etihad betaalde twee miljard euro voor een belang van 49 procent en beloofde investeringen om het noodlijdende Alitalia uit de jaren van rode cijfers te halen – en om zelf beter toegang te krijgen tot de Europese markt.

Alitalia kreeg ook een nieuw gezicht. De stewardessen moesten flesgroene panties onder een kerstster-rood uniform gaan dragen – bijna niemand was daar blij mee. Etihad gooide vorig voorjaar de handdoek in de ring. Alitalia werd onder curatele gesteld van drie commissarissen, en een lening van 900 miljoen euro van de regering moest het bedrijf overeind houden.

Deze week moeten de drie commissarissen besluiten met welke van drie gegadigden ze serieus willen onderhandelen over overname en/of samenwerking. In ieder geval besloten ze al om de gehate uniformen te schrappen, ook al waren die nog maar achttien maanden daarvoor ingevoerd. De Italiaanse mode-ontwerper Alberta Ferretti tekent voor nieuwe uniformen, die later dit jaar gepresenteerd moeten worden.

Zoveelste reddingsplan

Het is nog maar de vraag of tegen die tijd Alitalia dan nog een Italiaanse onderneming is. Het bedrijf stapelt al jaren verlies op verlies. De bezettingsgraad van de toestellen is lager dan bij de meeste concurrenten. Op de intercontinentale markt is Alitalia zwak. Op de middellange afstand doet de concurrentie van prijsvechters pijn. En op de binnenlandse lijn Rome-Milaan, jarenlang de melkkoe voor Alitalia, is de concurrentie van de hogesnelheidstrein moordend.

Het personeel heeft loon ingeleverd en is akkoord gegaan met verslechtering van de arbeidsvoorwaarden. De commissarissen hebben de contracten voor brandstof en het leasen van vliegtuigen bijgesteld. Maar desondanks moet Alitalia zich opmaken voor het zoveelste reddingsplan – dat ook wel eens zou kunnen uitlopen op een overname.

Er zijn drie gegadigden die mogelijkheden zien op de Italiaanse markt. De Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa, de budgetmaatschappij Easyjet, en het Amerikaanse investeringsfonds Cerberus. Natuurlijk is de prijs belangrijk voor de vraag met wie serieus onderhandeld gaat worden. Maar andere factoren zijn garanties voor het instandhouden van de nationale verbindingen met een reeks middelgrote steden. En vooral, met de parlementsverkiezingen van 4 maart in het achterhoofd, de belofte dat er niet al te veel mensen worden ontslagen.

De Amerikanen maken volgens Italiaanse media weinig kans. Cerberus heeft in 2004 Air Canada overgenomen, maar heeft die maatschappij daarna hardhandig gesaneerd en in brokken met winst verkocht.

Easyjet heeft volgens zijn kersverse directeur, Johan Lundgren, de beste papieren. „Alitalia lijdt verlies op de korte en middellange afstanden en daarop zijn wij buitengewoon competent”, zei Lundgren in december bij de presentatie van het nieuwe, uitgebreide netwerk van Easyjet in Italië. De Italiaanse zakenkrant Il Sole 24 Ore schreef donderdagmorgen, op basis van anonieme bronnen, dat Air France-KLM samen met Easyjet met Alitalia in gesprek zou willen gaan. Een paar jaar geleden had Air France-KLM juist afstand genomen van Alitalia en zijn belang in de Italiaanse maatschappij laten verwateren. Een woordvoerder van Air France-KLM wilde geen commentaar geven op het bericht in Il Sole.

Het perspectief van goede verbindingen met veel steden is aantrekkelijk voor de Italianen, maar volgens Italiaanse media is de prijs die Easyjet wil betalen, te laag. Gesproken wordt over 100 miljoen euro.

Ook het openingsbod van Lufthansa, volgens Italiaanse media 300 miljoen euro, moet volgens minister Carlo Calenda (Economische ontwikkeling) „worden verbeterd”. Lufthansa wil volgens Italiaanse media blijven praten en zou bereid zijn de aanvankelijk voorgestelde tweeduizend ontslagen (op een totaal van twaalfduizend werknemers) terug te brengen naar duizend.

Zo kort voor de parlementsverkiezingen liggen de onderhandelingen politiek gezien extra gevoelig. De krant La Repubblica speculeerde woensdag dat de centrum-linkse regering een golden share in Alitalia zou willen houden, om al te veel ontslagen en sterke inkrimping van het nationale netwerk te voorkomen. Maar bemoeienis van de politiek is nu juist de afgelopen decennia een van de hoofdproblemen van Alitalia geweest.