Strafhof: Turkse journalisten komen toch nog niet vrij

Eerder bepaalde het Hooggerechtshof dat journalisten Mehmet Altan en Şahin Alpay de afloop van hun proces in vrijheid mogen afwachten.

Beeld van een demonstratie tegen het vastzetten van verschillende Turkse journalisten. Foto Ian Langsdon/EPA

Het Turkse Strafhof weigert voorlopig de vrijlating van journalist Şahin Alpay en Mehmet Altan. Het Hooggerechtshof bepaalde donderdag dat zij onterecht vast zitten in afwachting van de afloop van een proces dat tegen hen loopt. De journalisten brengen al meer dan een jaar in de cel door verdenking van banden met een terroristische organisatie en het in opstand komen tegen de regering van president Recep Tayyip Erdogan.

Beide mannen betoogden voor het Hooggerechtshof dat hun grondrechten zijn geschonden door hen in afwachting van hun proces in de cel te houden. Het Hooggerechtshof was het daarmee eens: elf leden stemden voor vrijlating en zes tegen, zo meldt persbureau Reuters. Volgens het Hooggerechtshof gaat het om zowel het recht op persoonlijke vrijheid als de vrijheid van expressie.

Het oordeel ontslaat de twee niet van vervolging: zij zijn vrij zolang er nog geen vonnis is uitgesproken in hun strafzaak. Internationale persorganisatie RSF noemt het besluit in een reactie “een precedent” en hoopt dat er meer journalisten vrijkomen die momenteel vastzitten in Turkije. De advocaten van Altan en Alpay moesten wel nog een verzoek doen bij het Strafhof om de uitspraak van het Hooggerechtshof te formaliseren. Dat is nu dus geweigerd.

Lees hier over de arrestatie van Mehmet Altan: Journalist kwijnt weg in de Turkse cel

Volgens de lokale krant Diken stelt het Strafhof de uitspraak nog niet te hebben ontvangen, waardoor er nog niet op het vrijlatingsverzoek besloten kon worden. Het Hooggerechtshof liet daarop via Twitter weten het dat de uitspraak wel degelijk op de website te vinden is.

Nasleep couppoging

Beide journalisten werden opgepakt in de nasleep van de couppoging in de zomer van 2016. Erdogan startte na de mislukte staatsgreep een offensief tegen critici die banden zouden hebben met de Gülenbeweging. Geestelijke Fethullah Gülen wordt door de president gezien als het brein achter de couppoging.

Alpay (73) werd in juli 2017 opgepakt. Hij was toen columnist voor de Turkse krant Zaman, die gelieerd was aan de Gülenbeweging. De arrestatie van Altan (67), tevens hoogleraar en schrijver van politieke boeken, volgde twee maanden later. Hij werd samen met zijn broer Ahmet opgepakt. Tegen Mehmet Altan eiste een Turkse openbaar aanklager in december nog driemaal levenslang.

Slecht gesteld met persvrijheid in Turkije

Volgens de Turkse Journalistenassociatie werden na de couppoging ongeveer 145 journalisten en andere medewerkers van de pers gevangen genomen. Dit maakt Turkije het land met de meeste gedetineerde journalisten. Sinds de mislukte staatsgreep zijn 130 mediabedrijven gesloten of onder overheidscontrole geplaatst. Turkije stond vorig jaar op de lijst van landen waar het het best is gesteld met de persvrijheid - samengesteld door Reporters Without Borders (RSF) - op plek 155 van de 180.

    • Jorg Leijten