Franse vrouwen waarschuwen tegen ‘nieuw puritanisme’

#MeToo

Beroemde Françaises komen op voor onbeholpen verleidende mannen. Hun wordt nu „minachting voor slachtoffers” verweten.

De Franse actrice Catherine Deneuve Foto Gregor Fischer/AFP

Een groep van honderd bekende Françaises vindt dat de MeToo-discussie ontspoord is en van vrouwen „eeuwige slachtoffers” dreigt te maken. „We verdedigen de vrijheid om te ontrieven, onmisbaar voor de seksuele vrijheid”, schrijven onder anderen acteur Catherine Deneuve en schrijver Catherine Millet (Het seksuele leven van Catherine M.) in een geruchtmakend opiniestuk in dagblad Le Monde van woensdag.

„Verkrachting is een vergrijp”, beginnen de vooral in de kunstwereld en media actieve vrouwen. Ze vonden het nodig dat na de affaire-Weinstein in de VS machtsmisbruik en seksueel geweld op de werkvloer aan de kaak werden gesteld. „Maar opdringerige of onbeholpen verleiding is geen vergrijp, hoffelijkheid is geen machistische agressie”, schrijven ze.

Net als in andere landen heeft de hashtag #MeToo (en #BalanceTonPorc, verlink je zwijn) in Frankrijk tot een reeks beschuldigingen geleid tegen meer en minder bekende mannen. Enkele tv-persoonlijkheden zijn op non-actief gesteld en er zijn onderzoeken geopend naar misstanden bij jongerenorganisaties van politieke partijen en studentenvakbonden.

Vrouwen delen massaal hun ervaringen met seksueel geweld en seksuele intimidatie. Voltrekt zich een nieuwe seksuele revolutie?

Maar volgens de vrouwen heeft deze „haastige justitie” tot onterechte slachtoffers geleid: mannen die weg moesten „terwijl hun enige fout was dat ze een knie hadden aangeraakt, geprobeerd hadden een kusje te stelen, over ‘intieme’ zaken gesproken hadden tijdens een professioneel diner of berichten met seksuele connotatie naar een vrouw hadden gestuurd voor wie de bekoring niet wederzijds was”.

Ongelijke seksuele verhoudingen hoeven volgens de auteurs niet te betekenen dat de vrouw maatschappelijk een ondergeschikte rol heeft: „een vrouw kan, op dezelfde dag, een professioneel team leiden en ervan genieten om het seksueel object van een man te zijn, zonder een ‘slet’ of een lage medeplichtige van het patriarchaat” te zijn. Nieuw „puritanisme” dient „de belangen van de vijanden van de seksuele vrijheid”, zoals „religieuze extremisten”, denken ze.

Franse feministen, zoals de op Twitter zeer actieve Caroline De Haas, reageerden gestoken op het stuk. Zij spraken van „minachting voor slachtoffers” en een „oude wereld die bezig is te verdwijnen”. Maar de auteurs schrijven zich niet te herkennen in een „feminisme dat een gezicht krijgt van haat tegen mannen en seksualiteit” en vinden dat „de vrijheid om nee te zeggen tegen een seksueel voorstel niet kan bestaan zonder de vrijheid om te ontrieven”.

Onder #MeToo delen mensen wereldwijd, bovenal vrouwen in het Westen, ervaringen van seksueel misbruik. Vanuit tien landen maakte NRC na de onthullingen over Hollywood-producent Harvey Weinstein een eerste balans op.
    • Peter Vermaas