Vredesbesprekingen Colombia opgeschort na geweld rebellen

Rebellenbeweging voerde direct na het aflopen van een wapenstilstand met de regering meerdere aanvallen uit.

President Santos kondigt de opschorting van de onderhandelingen met de ELN aan. Foto AFP

De Colombiaanse president Juan Manuel Santos heeft woensdag de vredesbesprekingen met rebellenbeweging ELN opgeschort, nadat de opstandelingen twee aanvallen hadden gepleegd. Dat meldt persbureau Reuters. Het geweld van de ELN kwam enkele uren na het aflopen van een staakt-het-vuren, dat de onderhandelingen juist moest stimuleren. Een nieuwe wapenstilstand is nu voorlopig van de baan.

De rebellen voerden op drie plaatsen in het noorden van Colombia bomaanslagen uit op een grote oliepijplijn. Die raakte zo zwaar beschadigd dat er geen olie meer doorheen kan stromen. Ook gooiden ELN-leden een granaat in een legerbasis in het plaatsje Arauquita, eveneens in Noord-Colombia. Twee militairen liepen daarbij verwondingen op, zegt een legerwoordvoerder.

President Santos zei in een televisietoespraak de aanvallen “te verwerpen”.

“De regering was de hele tijd bereid het staakt-het-vuren te verlengen. Om onbegrijpelijke redenen wil de ELN dat niet. Daarom heb ik onze hoofdonderhandelaar teruggeroepen en gaan we ons bezinnen over de toekomst van de vredesbesprekingen.”

Bomaanslagen en ontvoeringen

De Colombiaanse regering en de ELN zijn sinds begin vorig jaar in gesprek over een deal die na 53 jaar een einde moet maken aan hun onderlinge gewapende strijd. Aanvankelijk ging de rebellenbeweging door met het plegen van bomaanslagen en het gebruik van landmijnen. Ook bleef de ELN mensen ontvoeren, onder wie de Nederlandse journalisten Derk Bolt en Eugenio Follender van het programma Spoorloos.

Eind september vorig jaar spraken de ELN en de regering een staakt-het-vuren af, waarmee aan het geweld grotendeels een einde kwam. De regering beloofde onder meer ELN-gevangenen beter te behandelen, als de opstandelingen de wapens neer zouden leggen.

Lees ook het profiel dat NRC vorig jaar schreef over de ELN.

De wapenstilstand liep op 9 januari af. Tijdens de vuurpauze beschuldigden beide kampen elkaar volgens persbureau AFP van schendingen van de afspraken. De ELN had voor het aflopen van de wapenstilstand al gezegd niet zonder meer akkoord te gaan met een verlenging. De rebellen wilden eerst meer toezeggingen van de regering.

ELN ‘blijft aan onderhandelingstafel’

Toch riep de ELN woensdag op tot hervatting van de vredesbesprekingen, meldt AFP. “Wij blijven aan de onderhandelingstafel zitten. De gesprekken gaan door en er komen geen incidenten die ze kunnen onderbreken. We roepen de regering op haar standpunt te heroverwegen”, aldus Pablo Beltran, de hoofdonderhandelaar van de ELN.

President Santos, wiens termijn dit jaar afloopt, sloot in 2016 vrede met een andere beruchte rebellenbeweging, de FARC. Met die organisatie voerde de regering ruim een halve eeuw oorlog. Meer dan 200.000 mensen kwamen daarbij om het leven. Nu is de FARC een politieke partij. Rodrigo Lodoño, voormalig FARC-rebellenleider, wil Santos opvolgen als president. Hij stelt zich kandidaat bij de verkiezingen in mei.

Correctie (10-01-2018): In een eerdere versie van dit stuk stond dat de hoofdonderhandelaar van de ELN Quito Pablo Beltran heet. Dat is niet juist: hij heeft Pablo Beltran.

    • Vincent Sondermeijer