Taal op straat

Ewoud Sanders

Beeld iStock

Oortjes

Als je vroeger iemand op straat wilde aanspreken, bijvoorbeeld om de weg te vragen, probeerde je eerst vast te stellen of hij of zij het goede antwoord zou kunnen weten. Je keek bijvoorbeeld naar leeftijd en of iemand paste in de buurt. Tegenwoordig kijk ik naar iets anders: heeft iemand ‘oortjes’ in of niet. Dat is soms lastig te zien, zeker bij draadloze oortjes. Ik spreek mensen minder makkelijk aan in de openbare ruimte, want het is me al een paar keer overkomen dat een vraag leidde tot enige consternatie: verstoord opkijken, omstandig oortjes uitnemen, gevolgd door het herhalen van de vraag, want die was vanwege de oortjes natuurlijk niet goed te verstaan. Ook schiet ik minder snel mensen te hulp, bijvoorbeeld bij het in- of uitstappen van een trein. Al tweemaal vroeg ik: „Zal ik even helpen met die kinderwagen” aan oortjesdragers en dat gaf me te veel gedoe.

Dingdong!

Dat er in Amsterdam veel te veel toeristen zijn, is niet alleen te horen aan het geluid van rolkoffers op straat. Het is me het afgelopen jaar opgevallen dat steeds meer fietsende Amsterdammers op straat schreeuwen tegen toeristen die niet goed opletten in het verkeer.

Ga op een druk punt staan en u kunt ze horen. „Pas op! Kijk uit! Out of the way” enzovoorts.

De getergde Amsterdammers fietsen vaak opvallend hard en roepen soms dingen die je niet zou verwachten. Zo hoorde ik onlangs een oudere vrouw op een fiets heel hard „Dingdong! Dingdong!” roepen tegen toeristen die gevaarlijk met hun huurfietsen over het Rembrandtplein slingerden. Voor mij klonk dit als een deurbel, want het geluid van een fietsbel wordt in het Nederlands meestal nagebootst met tring-tring of tingelingeling. Zeker is dat het geschreeuw van de vrouw effect had: de toeristen gingen snel opzij.

Aanvankelijk vond ik dat geschreeuw tegen toeristen storend, maar ik fiets vrijwel wekelijks van het Centraal Station naar het centrum van Amsterdam, en daar ontkom je er bijna niet aan, zelfs niet als je langzaam fietst.

Woord van het jaar 2018

Het jaar is nog maar net begonnen en nu al wordt er in de media gevraagd wat het woord van 2018 zou kunnen worden. In het radioprogramma De Taalstaat gaf Ton den Boon, hoofdredacteur van de Dikke van Dale, bitcoincrash een goede kans en dat lijkt mij een juiste inschatting. Bas Eickhout, Europarlementariër voor GroenLinks, verwacht dat eurozonebegroting een kanshebber is, want de roep om zo’n aparte begroting wordt binnen de EU steeds sterker. Eickhout houdt op internet een nuttig ‘Euro ABC’ bij (zie: www.euroabc.nl), waarin het woord eurozonebegroting overigens ontbreekt. Zelf zal ik een aantal extreem lange samenstellingen in de gaten houden, die allemaal afkomstig zijn uit de Haagse politiek: tewerkstellingsvergunningenmogelijkheid, eerstelijnsgeboortezorgverloskundigen en laag-risico-gewasbeschermingsmiddelen.

Stuiver

Verzoek aan de lezers: vraag eens in uw omgeving aan jongeren onder de twintig of zij weten wat deze woorden precies betekenen: stuiver, dubbeltje en kwartje. Mijn inschatting: de meeste jongeren hebben geen idee. Reacties naar post@ewoudsanders.nl of via twitter (@ewoudsanders).

schrijft elke week over taal. Twitter: @ewoudsanders
    • Ewoud Sanders