Column

Oprah als president?

In een interview uit 1999 met Larry King zegt Donald Trump dat Oprah Winfrey zijn eerste keus zou zijn als running mate. Videostill

‘Oprah, don’t do it”, schreef Thomas Chatterton Williams, een (zwarte) medewerker van The New York Times, de dag na de opzienbarende rede van Oprah Winfrey bij de uitreiking van de Golden Globe Awards. Hij doelde op de mogelijkheid dat Oprah zich kandidaat stelt voor het presidentschap. Of Oprah dat ook werkelijk wil, is onduidelijk, maar het is in ieder geval een interessante optie.

Williams ziet er geen heil in. „Ik ben niet immuun voor Oprahs charme”, schrijft hij, „maar president Winfrey is een afschuwelijk idee. Het onderstreept ook de mate waarin het Trumpisme – de knieval voor beroemdheid en ratings, de afwijzing van ervaring en deskundigheid – ons maatschappelijk leven heeft besmet.”

Er kwamen meer dan duizend reacties op zijn artikel. Ze variëren van totaal afwijzend en beschuldigend (‘seksistisch’ en ‘racistisch’) tot instemmend. „Is één narcist in het Witte Huis niet voldoende om ons een lesje te leren?” vraagt een man. „Zij is een uitzonderlijke vrouw”, schrijft een andere man, „beoordeel haar op wie ze is en welke posities ze inneemt.”

Grappig vond ik deze aanbeveling van een vrouw: „Ik zou voor Oprah kiezen als Obama haar running mate wil zijn. Niets in de grondwet verbiedt dat.”

Zelf moest ik ook wennen aan het idee van Oprah in het Witte Huis. Ik zag haar in de tv-studio weer empathisch luisteren naar een of ander melodramatisch, stevig voorgekookt levensverhaal van een labiele gast en dacht: heeft zij niet te veel van wat Trump te weinig heeft? Hoe moet dat als Kim Jong-un in de telefoon naar haar roept: „Je begrijpt toch wel waarom ik zo graag met die knop speel na alles wat ik je over mijn vader heb verteld?”

Oprah zou hem misschien met haar befaamde, betraande ogen rustig zijn gang laten gaan. In Amerika is ook al de bezorgde vraag gerezen of president Winfrey straks aan alle arme Amerikanen een gratis auto gaat weggeven, net als destijds aan de bezoekers van een van haar tv-shows.

Toch besef ik dat Oprah niet onderschat moet worden. Na haar tv-carrière heeft ze een groot zakelijk imperium opgebouwd. Ze beschikt over de twee grote ch’s (charme en charisma) die beslissend kunnen zijn voor een politieke carrière. Haar redevoering riep qua retoriek het beste van Barack én Michelle Obama in herinnering. Ze bracht racisme en seksisme terecht onder één noemer en het was alsof Martin Luther King haar souffleerde toen ze uitriep: „So I want all the girls watching here now to know that A NEW DAY IS ON THE HORIZON!

Ik begrijp de scepsis van Thomas Chatterton Williams en al die anderen, maar zien zij een alternatief bij de Democraten? De hoogbejaarde Bernie Sanders, de routinier Joe Biden, de charismaloze Elizabeth Warren? Moeten zij Trump van herverkiezing afhouden? Ook Williams constateert dat de Democratische Partij hier een groot probleem heeft.

Oprah zal haar tekortkomingen hebben, maar waren Clinton en Bush junior zo onfeilbaar, nog gezwegen van Trump? Ronald Reagan was voor menigeen een betere president dan verwacht. Oprah lijkt me slimmer en kordater. Trump zal er niet gerust op zijn, daarom liet hij zijn dochter Ivanka alvast zeggen dat de rede van Oprah ‘inspirerend’ was. Straks zal ze gewoon ‘Crooked Oprah’ heten.