‘Mama ik haat je’, stond op briefje bij bed

Rechtbank Een ongeval, misdrijf of toch zelfmoord? Volgens justitie is Sharleyne (8) door haar eigen moeder gewurgd en van de flat gegooid.

De galerij van de flat in Hoogeveen waar Sharleyne woonde met haar moeder. Foto Sake Elzinga

Dagenlang werd ze verhoord, maar ze zei niets. „Ze bleef kijken naar de punt van haar schoen”, zegt de officier van justitie. „Ik heb er nog een foto van gemaakt.”

Hij begrijpt het niet. Waarom zou een moeder die haar dochter ’s nachts ziet liggen aan de voet van een flat, tien verdiepingen lager, niet meteen naar beneden rennen? Waarom zou ze, als ze onschuldig is, eerst bier gaan halen bij een buurman, en een sleutelbos, en daarna nog beneden uit de auto sigaretten? Waarom oogde ze niet radeloos of furieus en weigert ze ook nu nog, twee en een half jaar later, elke medewerking aan de oplossing van het raadsel? „Natuurlijk heeft een verdachte het volste recht om te zwijgen”, zegt officier Oebele Brouwer. „Maar dit is hoogst opmerkelijk.”

Het raadsel is de val van een flat in Hoogeveen die de 8-jarige Sharleyne op 8 juni 2015 rond 1.20 uur fataal werd. Ongeluk, zelfmoord, levensdelict; een van die scenario’s moet de val verklaren. Alleen: welke?

Stomdronken aangehouden

De 37-jarige moeder Heleen J. werd „stomdronken” aangehouden. Ze werd verhoord maar bleef zwijgen. Na drie maanden zag het Openbaar Ministerie (OM) zich genoodzaakt het onderzoek te sluiten. Concrete aanwijzingen voor een misdrijf ontbraken. Maar Sharleynes vader vroeg het gerechtshof in Leeuwarden om het onderzoek naar zijn ex te laten heropenen. Dat gebeurde. Op 16 oktober vorig jaar werd de moeder alsnog gearresteerd omdat justitie beschikte over „nieuwe aanwijzingen voor een misdrijf”.

Welke, daarover liet de officier zich woensdag op de voorbereidende zitting bij de rechtbank in Assen voor het eerst uit. Uitkijkend op een lege stoel van de verdachte – ze wilde niet komen – en een vader die met zijn armen over elkaar toekijkt in de hoek van een bijna volle zaal.

Lees ook de reconstructie 'De val van Sharleyne'

Moeder had een drankprobleem en het gezin was bekend bij jeugdzorg. Maar wat het raadsel vergroot zijn de omstandigheden: het half open raam in de slaapkamer van Sharleyne. En een A4’tje naast haar bed met de tekst ‘Mama ik haat je’ kon worden uitgelegd als een afscheidsbrief.

Zelfmoord is „buitengewoon onaannemelijk”, vindt Brouwer. „Zelfdoding bij kinderen komt nauwelijks voor en bovendien: niemand vond Sharleyne somber of roekeloos. Integendeel, het was een positief meisje. En ze viel van de flat met haar knuffel in de hand.”

Een ongeluk? Daar zijn aanwijzingen voor, zegt de advocaat van de moeder, Paul van Jaarsveld. Het open slaapkamerraam, maar ook: de getuigenis van een flatbewoner die Sharleyne op een zaterdagavond slaapwandelend op de galerij zou hebben gezien. En de huisarts zou Sharleyne hebben verwezen naar een slaapwandelkliniek.

„Uitgesloten”, zegt officier van justitie Brouwer stellig. Hij wijst op de hoogte van de reling van de balustrade: 1,30 meter. „Daar valt een meisje met haar lengte niet zomaar overheen.” Wat de officier betreft is er maar één mogelijkheid: ze is eroverheen gekieperd, al dan niet met voorbedachten rade. Door de moeder.

Dna van moeder onder de oksel

Er waren geen anderen in de woning tijdens de val, blijkt volgens het OM uit afgeluisterde gesprekken met de moeder. En haar dna zou zijn aangetroffen onder de linkeroksel van de bovenkleding van Sharleyne.

„Welke moeder raakt haar kind níét aan onder de oksel?”, werpt advocaat Van Jaarsveld tegen. „Iederéén knuffelt toch z’n kind?”

Voorafgaand aan de val zou er een ruzie zijn geweest, zegt Brouwer. ’s Middags op een barbecue zou Sharleyne erover begonnen zijn tegen een flatgenoot. En tien minuten voor de val zou een directe buurman, wiens verklaring pas onlangs is opgetekend, stemverheffing hebben gehoord in de woning en een dreun.

„Wat weet die getuige nu, ruim twee jaar later, daar nou nog van?” vraagt Van Jaarsveld zich af. „En wie zegt dat dit geluid kwam uit de woning van Sharleyne? Die flat was gehorig, dat weet iedereen. Dat geluid kon overál vandaan komen.”

Een belangrijke aanwijzing, zegt officier Brouwer, is het nieuwe rapport van een forensisch arts. Op basis van het papieren dossier meent hij dat Sharleyne voorafgaand aan de val mogelijk is verwurgd en bewusteloos geraakt. Dat zou blijken uit beschadigingen in de hals en puntbloedingen in haar ogen. Alleen verwurging zou dat zo kunnen veroorzaken.

Onzin, zegt Van Jaarsveld, wijzend naar het rapport van het Nederlands Forensisch Instituut. Díe patholoog-anatoom heeft als enige het lichaam van Sharleyne onderzocht. „Verstikking kan niet worden uitgesloten, staat er. Maar de val kan de bloedingen net zo goed hebben veroorzaakt.” Zowel het OM als de advocaat heeft gevraagd beide deskundigen hierover te horen op de volgende zitting, gepland in maart. Tot die tijd, besliste de rechter woensdag, blijft de moeder vastzitten.

    • Freek Schravesande
    • Wubby Luyendijk