Commentaar

Nieuwe Amerikaanse ambassadeur maakt valse start

Als, zoals het oude Nederlandse spreekwoord zegt, de eerste klap een daalder waard is, dan heeft de nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Pete Hoekstra, woensdag op de eerste dag van zijn aantreden het tegendeel bereikt en juist veel geld verloren. Tijdens een kennismaking met de pers in zijn standplaats Den Haag weigerde Hoekstra hardnekkig in te gaan op vragen over zijn uitlatingen in 2015 dat in Nederland, als gevolg van een heimelijke jihad, auto’s en politici zouden zijn verbrand.

Toen een verslaggever van het programma Nieuwsuur Hoekstra hiermee vorige maand confronteerde ontkende de vertrouweling van president Trump de uitspraken ooit te hebben gedaan. Het paste in de categorie fake news meende hij. Maar Hoekstra’s apocalyptische bijdrage tijdens een bijeenkomst van het David Horowitz Freedom Center circuleert gewoon in een videoverslag op internet. Kortom: real news. Het leidde een dag later op Twitter tot verkapte excuses van de toen nog aanstaande ambassadeur. Hij „betreurde” het interview.

Maar waren er volgens hem in Nederland nu wel of niet politici door jihadisten verbrand, was woensdag de telkens terugkerende vraag aan Hoekstra in zijn Haagse residentie. Door stelselmatig de vraag niet te beantwoorden liet de hij de ruis rond zijn omstreden uitlatingen doelbewust voortbestaan. Het is het type argumenteren waar president Trump patent op heeft.

De 64 jaar geleden in Nederland geboren Hoekstra had er ook voor kunnen kiezen het ‘vuiltje’ uit 2015 weg te werken met de erkenning dat hij twee jaar geleden fout zat. Door dat niet te doen heeft hij de beruchte vlek alleen maar groter weten te maken en kampt de nieuw benoemde ambassadeur met een volkomen onnodige valse start. Dat is jammer voor de reeds eeuwenoude betrekkingen tussen Nederland en de Verenigde Staten.

Of het ook schadelijk is valt nog te bezien. Juist vrienden kunnen wel een stootje van elkaar hebben. Beide landen hebben veel met elkaar gemeen. Dat begint al bij de fundamentele vrijheidswaarden. Daarnaast wordt op vele terreinen samengewerkt. Op economisch gebied was Nederland vorig jaar de derde buitenlandse investeerder in de Verenigde Staten. Maar juist daarom is het nuttig eerlijk tegenover elkaar te zijn; ‘straight’ zoals ze in de VS zeggen.

Onlangs klaagde Halbe Zijlstra, de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken (VVD), in een vraaggesprek met NRC dat Amerika na de Tweede Wereldoorlog „nog nooit zo isolationistisch” is geweest. Voor een Nederlandse minister is dat een zeer verstrekkende uitspraak. Het geeft nog eens de ernst van de geopolitieke situatie aan. Er is meer dan ooit behoefte aan goed contact.

De diplomatieke relatie tussen Nederland en de VS had na de vele voortijdige ambassadeurswisselingen van de afgelopen jaren dringend behoefte aan een impuls. Natuurlijk weten de landen elkaar ook zonder volwaardige diplomatieke vertegenwoordiging te vinden. Maar het gevoel serieus te worden genomen met een ambassadeur die hart voor de zaak heeft telt ook mee. Er leek hier een taak te zijn weggelegd voor Pete Hoekstra met zijn Nederlandse genen. Het is te hopen dat hij ondanks zijn moeizame eerste openbare optreden in Nederland toch de weg weet te vinden naar de Nederlandse samenleving. Naar álle delen van die samenleving, welteverstaan.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.