Brieven

Brieven 10/1/2018

Nieuwjaarsfooi

Vervelende ervaring

Als weekendabonnee van NRC sprak ik afgelopen zaterdag onze bezorger aan met de vraag waarom hij rond Oud en Nieuw niet langs was geweest. Elk jaar ligt er namelijk geld klaar voor de bezorgers van de diverse kranten. Respect voor die gasten die door weer en wind er steeds voor zorgen dat wij onze kranten kunnen lezen.

Terwijl de oordopjes uitgingen vroeg hij of ik Engels sprak. Hij gaf in keurig Engels aan dat hij een aantal vervelende ervaringen had opgedaan en er mee gestopt was. De kaartjes lagen nog thuis. Hij vertelde dat een aantal NRC-lezers na het openen van de deur en bij het zien van zijn verschijning, de deur voor z’n gezicht dicht gooide, nog voor hij een woord had kunnen uitbrengen.

We hebben het over de ‘keurige’ gemeente Voorburg en over een zwarte jongen die elke avond zijn wijkje loopt en een keer per jaar aanbelt voor een fooitje. Onlangs heeft hij, net als ik, zijn mensbeeld weer bij moeten stellen. Ik heb hem maar wat extra gegeven, met tranen in mijn ogen.

Eurlings

Op naar de volgende

De hele affaire rondom Eurlings bracht mij op de volgende gedachte: „En wat moet ik dan met uw koning doen?”, vroeg Pontius Pilatus, de zetbaas van Rome in Palestina. De meute, daartoe aangezet door ophitsers: „kruisig hem.” Natuurlijk verschillen personen per casus en zijn die lang niet altijd onschuldig als een lam. Maar de mechanismen bij straatjustitie, volksgerichten en lynchpartijen zijn vrijwel altijd dezelfde. Zo ook in de Eurlings-affaire. Eerst doen een aantal vooraanstaande tegenstanders een duit in het zakje: ‘niet goed genoeg, te weinig, te laat’. Vervolgens vragen we iedere dag iemand uit de goegemeente of hij óók van mening is dat het ‘niet genoeg is, te weinig en te laat’ en tonen vervolgens het bevestigend antwoord op alle journaals en in alle talkshows. Wanneer nodig wordt dit maanden lang vol gehouden. Tja, durf maar eens te zeggen, wanneer ze met draaiende camera’s een microfoon onder je neus duwen: „Nee hoor, ik zie dat toch iets anders.” In feite griezelig om te zien hoe zo’n mechanisme door de eeuwen heen altijd hetzelfde werkt. En bewust wordt ingezet. Ten slotte bezwijkt het slachtoffer. „De druk was te groot geworden.” Karwei geklaard. Op naar de volgende.

Griezelig om te zien hoe zo’n mechanisme nog altijd werkt

Ons driestroompjesland

Nederland en de EU

„Met die ineenstorting van de oude zuilen gaat iets verloren, want die partijen combineerden wel een emancipatoir ideaal met het algemeen belang”, aldus Paul Scheffer (Ons driestroompjesland, 6/1). Ik zie dat gans anders. De zuilen hadden niet één emancipatoir ideaal maar elk voor zich een eigen ideaal. Sommige zuilen, zoals de anti-revolutionaire, droomden van herstel van de orthodox-protestantse dominantie over Nederland. De socialisten droomden een tijdje van overwinning op het kapitalisme. Kortom, strijdbare idealen die elk een ánder Nederland voor ogen hadden. Dankzij het gebrek aan numerieke overmacht van enige groepering ontstond in Nederland een machtsevenwicht. Nu hebben wij een sterk geïndividualiseerde maatschappij en is de sociologische basis voor de zuilen weggevallen. En het algemeen belang? Het enige echt algemeen belang dat ik ken is dat van het zelfstandig voortbestaan als staat, eerst sterk gevoeld na de smadelijke nederlaag tegen Napoleon en vervolgens na de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. Dat algemeen belang gaat nu over de vraag naar de toekomstige aard van de Europese Unie en van de rol van Nederland daarin. De vijf breuklijnen die Scheffer wil helen zijn hiermee vergeleken klein bier. En juist over die EU zwijgen de meeste politieke partijen als het graf.

Correcties/aanvullingen

18 in 2018

Bij het interview Eigenlijk wil ik die stempels niet (6/1, p. 30) ontbrak de naam van auteur Martine Kamsma.

Zuidas

Op de voorpagina en boven het interview met Hubert-Jan van Boxel (Mensen raken in deze wereld echt van het padje, 6/1, p. E2-3) werd Van Boxel een Zuidas-advocaat genoemd. Dat is onjuist: hij was notaris.