Opinie

Zet de subsidie van alle corpora stop

Studentencorpora blijken weer onverbeterlijk. Het is tijd voor structurele ingrepen door ‘grote mensen’, schrijft Pieter Barnhoorn.

Het vaandel van het Rotterdamse corps. Foto: Bart Maat/ANP

Het is weer bal. Nu bij het Rotterdams studentencorps. Het journalistieke programma Rambam ging undercover tijdens de ontgroeningen van enkele corpora. Daar legden ze vast wat iedereen al decennia weet: psychisch en fysiek geweld zijn schering en inslag bij deze clubs. Binnenkort is de uitzending en mag de andere helft van Nederland zich verbazen over de mores van onze toekomstige artsen, advocaten en topambtenaren. Het meest verbazingwekkende is echter waarom het maar niemand lukt dit geweld te stoppen. Het houdt niet op, niet vanzelf.

Op advies van hun media-adviseur gaven president Tobias en vicepresident Nathalie van studentenvereniging RSC/RVSV voor de uitzending een interview (Hier heerst een Rotterdamse cultuur: Hard, 6/1). Ze vrezen namelijk voor „een verkeerd beeld”. Er heerst hier, volgens hen, nu eenmaal „een Rotterdamse cultuur”; „Rotterdamse directheid, nuchterheid, handen uit de mouwen. Een harde cultuur.”

Lees hier het interview met de bestuurders van de Rotterdamse studentenvereniging: Hier heerst een Rotterdamse cultuur: Hard.

Tobias en Nathalie hebben weinig opgestoken van de mentaliteit van de gewone Rotterdammer. Want wat is er Rotterdams aan structurele vernederingen? De handen gaan bij Rotterdammers inderdaad vaker uit de mouwen dan bij andere grootstedelingen. Maar om de hand aan de ploeg te slaan. Niet om elkaar te molesteren.

Deze geweldserupties zeggen niets over Rotterdam, maar alles over de corpora. De wandaden van de corpora mogen bekend zijn. Maar vanwege de steeds weer terugkerende verbazing, toch een greep uit de geschiedenis.

De eerste geluiden kennen we al uit de vroege jaren 60. „Nu gaan we Dachautje spelen” roept een ouderejaars tijdens de ontgroening van 1962 van het Amsterdams Studenten Corps.

In 1965: de roetkapaffaire waarbij een lid van het Utrechtsch Studenten Corps het leven liet. Daar bovenop kwam nog de maatschappelijke verontwaardiging toen de rechters, zelf iets te invoelende reünisten, de zaak nogal lankmoedig afhandelden.

In 1997 overleefde een student de ontgroening niet na het drinken van een liter jenever. In 2005 raakte een student in coma na het drinken van zes liter water.

De afgelopen jaren leerde Nederland dankzij Vindicat uit Groningen een geheel nieuw en uiterst seksistisch idioom: van bangalijsten en ‘hete herten’. En het bleef broeierig in Groningen; een aspirant-lid werd het ziekenhuis in geschopt, een sushi-restaurant werd vernield en de muren van een clubhuis met poep besmeurd.

Ik gun iedereen zijn hobby’s. Zolang je binnen de kaders van de Nederlandse wet blijft, mag je het leven zo zinvol of zo leeg inrichten als je zelf goed acht.

Maar hoe vaak moeten de kaders van de wet overschreden worden voor er structureel ingegrepen wordt? De Erasmus Universiteit stopt – net als in 2000 – opnieuw tijdelijk de subsidie aan het corps. Die subsidie moet voor langere tijd worden gestopt. En ook in andere universiteitssteden. Is het überhaupt nog wel uit te leggen dat, op kosten van die andere helft van Nederland, bovenstaand gedrag gesponsord wordt?

De president van het Rotterdamse corps „neemt zijn verantwoordelijkheid” en „zet in op een extreme cultuurverandering”. Hoe doe je dat dan? Zeer onlangs nog, werden de mores en tradities van de Nederlandse ‘studentenverenigingscultuur’ voorgedragen voor de lijst Nationale inventaris immaterieel cultureel erfgoed. Geen spoor van zelfreflectie. Deze kinderen verdienen de hulp van grote mensen. Wanneer geweld, psychisch of fysiek, usance is geworden vereist het namelijk veel moed dat te veranderen. Als voorbeeld het bekende Stanford-gevangenisexperiment uit 1971; corporale ontgroeningen avant la lettre. Studenten werden hierbij willekeurig in twee groepen ingedeeld: een gevangenengroep en een bewakersgroep. Na korte tijd werden ze wie ze moesten spelen. Gevangenen werden onderdanig en bewakers machtsmisbruikers. Al na zes dagen werd het experiment stilgelegd. Dit, door interveniëren van één medeonderzoeker die zag dat het uit de hand begon te lopen.

Lees ook: Rotterdams corps krijgt straf van universiteit.

Moedig ingaan tegen de bestaande hiërarchie is niet iets wat op veel waardering kan rekenen binnen het corps. Dreigt er toch iets naar buiten te komen, dan zijn er de zwijgcontracten. Worden die gebroken, dan is er de altijd genadige mantel der liefde. Zo worden slachtoffers binnen een jaar daders. En dat generatie op generatie.

Er is meer nodig wanneer mishandeling, seksisme en vandalisme onderdeel van het DNA zijn geworden. Stoppen van subsidiëring is wel het minste. Heropvoeding lijkt meer op zijn plaats. En mocht die heropvoeding mislukken dan zal schorsing van de studie moeten volgen. Adeldom verplicht. De universiteit moet onze maatschappij bewaren voor slecht opgevoede artsen, advocaten en topambtenaren.