Virtuele prostitué moet uitbuiter ontmaskeren

Opsporing

Terre des Hommes zet lok-advertenties in bij de opsporing van klanten van jongensprostitutie. „Een kwetsbare tekst spreekt aan.”

Foto iStock

De lok-homo, de lok-oma en de lok-hoer zijn op het oog een collega rijker. De lok-schandknaap. Ter opsporing van klanten van jongensprostitutie en mensenhandelaren. „Lok-schandknaap tegen uitbuiters”, kopte De Telegraaf dinsdag op zijn voorpagina. „Kinderrechtenorganisatie Terre des Hommes gaat in Nederland een lok-schandknaap inzetten op sekssites om mannen op te sporen die minderjarige jongens tot prostitutie dwingen”, vervolgde de krant zijn bericht. Terre des Hommes heeft daartoe een „informant” in de arm genomen die „jarenlang actief was als betaalde schandknaap”. Vier vragen over de plannen van Terre des Hommes.

  1. Zet Terre des Hommes een mens van vlees en bloed in?

    Nee. Wat Terre des Hommes, een internationale organisatie tegen kinderuitbuiting, gaat doen, zegt onderzoeker en jurist Gideon van Aartsen, is het online plaatsen van zogenoemde ‘lok-profielen’ en ‘lok-advertenties’. Denk bij zo’n lokprofiel aan het plaatsen op een jongerenforum van een nep-account van een minderjarige jongen. En denk bij de lok-advertentie aan een wervend tekstje met foto, op een site voor seksadvertenties.

    Die advertentie lijkt geplaatst door een minderjarige jongen, maar komt uit de koker van Terre des Hommes. De organisatie werkt hiertoe onder de noemer ‘Watch Nederland’ samen met het Centrum tegen Kindermishandel en Mensenhandel en Fier, een behandelcentrum gespecialiseerd in de opvang van slachtoffers van loverboys en jeugdprostitutie. Watch richt zich op misbruik in Nederland. De advertenties en profielen, die over een aantal weken online gaan, zijn in het Nederlands opgesteld.

  2. Wie is de schandknaap waar De Telegraaf over schrijft?

    Watch Nederland laat zich voor het opstellen van de lok-advertenties adviseren door een prostitué: een man van begin twintig die, aldus Van Aartsen, als minderjarige aan het werk begon, nu nog „twee klanten” heeft, maar weg wil uit die wereld, die volgens de prostitué bol staat van misbruik van minderjarigen. De man helpt om de nep-advertenties en -profielen zo waarheidsgetrouw mogelijk te maken. „Die wereld heeft zijn eigen terminologie”, zegt Van Aartsen. „Als een man het online heeft over twink, dan is het handig dat wij weten dat daarmee een jong uitziende homoseksuele man wordt bedoeld.”

    Watch Nederland richt zijn pijlen ook op de uitbuiting van minderjarige meisjes – denk aan loverboyslachtoffers – maar vermoedt dat specifiek jongensprostitutie een groot probleem is. Dat bleek alleen al in de testfase van dit initiatief, een paar maanden geleden, zegt Van Aartsen: zeven lok-advertenties op sekssites leidden binnen twee dagen tot een oogst van 1.296 mannen die afspraakjes wilden maken.

  3. Hoe gaat het lokken precies in zijn werk?

    De communicatie van de zogenaamde jongere wordt aangestuurd door de computer, die berichtenverkeer met talloze mannen tegelijk mogelijk maakt. Terre des Hommes past zo’n robotgestuurde communicatie ook toe bij Sweetie, een 10-jarige Filippijnse webcam-avatar die Terre des Hommes inzet om mannen op te sporen die camseks willen met minderjarigen. Sweetie heeft geleid tot veroordelingen in vier landen, meldt Terre des Hommes.

    Terug naar de jongensseks in Nederland: uitbuiters worden gelokt door een nepprofiel op sites met een jongerenforum, waar een zogenaamde jongere bijvoorbeeld schrijft: ‘Ik weet niet of ik gay ben of niet. Wat moet ik nu doen?’ Van Aartsen: „Mannen die minderjarigen willen misbruiken, bezoeken dit soort fora, op zoek naar slachtoffers. Zo’n soort kwetsbare tekst spreekt hen aan.”

    Mannen die minderjarigen willen misbruiken, bezoeken dit soort fora

    Maakt een forumbezoeker aanstalten om, zeg, zo’n jongen in te palmen, en heeft Watch Nederland na eigen onderzoek sterke vermoedens dat hier een ronselaar actief is, dan worden zoveel mogelijk gegevens van de persoon overgedragen aan de politie.

    Klanten – dus sitebezoekers die reageren op de lok-advertenties omdat ze seks willen – krijgen ontmoedigende berichten te zien, zoals: ‘Je hebt op deze advertentie geklikt, deze zou van een minderjarige afkomstig kunnen zijn.’ Stelt de klant toch een seksdate voor, dan bewaart Watch gegevens van die persoon. Die data gaan niet naar de politie, omdat het alleen strafbaar is om een seksdate voor te stellen met een minderjarige, als het een persoon van vlees en bloed betreft. Hier draait het om een nep-persoon. Verandering hangt in de lucht: een wet, nu ter goedkeuring bij de Eerste Kamer, maakt het ook strafbaar om een seksafspraak te maken met een virtuele minderjarige.

  4. Is het op deze manier lokken van pedoseksuelen en uitbuiters toegestaan?

    Ja. Zoals gezegd worden lokpersonen en lokmiddelen al ingezet, door de politie. Van belang is, zegt Theo de Roos, emeritus hoogleraar strafrecht in Tilburg, dat wetsovertreders in spe hun slechte bedoelingen zelf al hadden. Het lokmiddel mag hen niet op gedachten brengen die zij daarvoor niet hadden. De interpretatie van de rechterlijke macht is ruimhartig: de Hoge Raad keurde in 2008 het gebruik goed door de Deventer politie van een lokfiets in een gebied waar veel gestolen werd – en de fiets stond niet op slot.

    Lees meer over de maatregelen van Terre des Hommes: De markt voor kinderseks moet kapot
    • Ingmar Vriesema