Recensie

Ambitieuze vertelling over de Holocaust

Historisch drama De Russische filmveteraan Andrej Kontsjalovski vertilt zich in ‘Paradise’ enigszins aan een film over het perspectief op WOII en de Holocaust.

Paradise kiest (een indrukwekkend uitgevoerde) vorm boven inhoud.

Pas in de slotscène wordt duidelijk tegen wie ze praten: de drie hoofdpersonen van Andrej Kontsjalovski’s Paradise, een Holocaustdrama in zwart-wit dat twee jaar geleden op het filmfestival van Venetië met een Zilveren leeuw werd onderscheiden. Dat is misschien een voor de hand liggende scenariotruc, maar dramatisch ook ijzersterk. Want als Paradise over één ding gaat – of beter gezegd wil gaan, want de film is daar verder niet altijd even helder in – dan is het de vraag van wie het perspectief op de geschiedenis is.

De 73-jarige Russische filmveteraan voert daartoe drie hoofdpersonen op: een slachtoffer, een dader en een omstander dan wel medeplichtige. Hun recht in de camera gesproken en via harde overgangen gemonteerde getuigenissen verbergen meer dan ze onthullen. Vooral omdat ze doorsneden zijn met nagemaakte home movies en min of meer objectief gefilmde flashbacks.

Lees ook Wat was uw favoriete film van 2017? Win vrijkaartjes voor de NRC Filmdag

Het is 1942. De Russische aristocrate Olga wordt gearresteerd vanwege het verbergen van twee Joodse kinderen in haar Parijse appartement en verhoord door een Franse officier. Nadat zij naar een concentratiekamp is afgevoerd wordt zij met de kinderen verenigd, én kruist haar pad dat van een ex-minnaar. Ooit leerde zij hem kennen als een Tsjechov-aficionado, inmiddels is hij een van Hitlers lievelingen en aangesteld om de corruptie in het kamp te bestrijden.

Dat is op zich al een ingewikkelde plot; zoals elk liefdesverhaal dat de Holocaust als decor kiest ook extra morele vraagstukken oproept over de manier waarop de Holocaust eigenlijk gerepresenteerd kan worden. Paradise is ambitieus, maar kiest uiteindelijk (een indrukwekkend uitgevoerde) vorm boven inhoud.

    • Dana Linssen