NRC checkt: ‘Inbrekersgilde beleeft topjaar’

Dat schreef De Telegraaf op 22 december.

Foto Getty Images

De aanleiding

‘Inbrekersgilde beleeft topjaar’ was de alarmerende kop waarmee De Telegraaf op vrijdag 22 december de krant opende. Voor het eerst in jaren is het aantal inbraken in Nederland weer toegenomen, stond in het voorpagina-artikel, met 5 procent. Vooral in Groningen, Ede, Delft en Arnhem werden dieven actiever, terwijl in Eindhoven, Breda en Almere het risico op inbrekers het grootst is. „Verzekeraars zien dat bewoners nonchalant worden met de beveiliging en meer waardevolle spullen in huis hebben”, schrijft redacteur Gijsbert Termaat als verklaring in zijn stuk.

Waar is het op gebaseerd?

Termaat baseert zijn artikel op de Risicomonitor Woninginbraken 2017 van het Verbond van Verzekeraars. Jaarlijks publiceert de brancheorganisatie daarin de ontwikkeling van het aantal schadeclaims die verzekeraars binnenkrijgen als gevolg van woninginbraken.

En, klopt het?

Of 2017 een topjaar was voor inbrekers valt op basis van de Risicomonitor 2017 niet te zeggen. Die heeft het namelijk over de cijfers van 2016. Dat is nogal verwarrend vanwege de titel van de publicatie en het moment van verschijnen: vlak voor het einde van het jaar. De kop op de voorpagina van De Telegraaf wekt eveneens de indruk dat het stuk gaat over 2017.

Maar goed, het topjaar voor het inbrekersgilde betreft dus 2016. Uitzonderlijk veel inbraken waren er in die periode echter niet. Verzekeraars kregen in 2016 bijna 64.000 inbraakclaims binnen. Dat is weliswaar 5 procent meer dan een jaar eerder, maar veel minder dan de 70.000 claims uit 2014 en de 85.000 uit 2013. Opvallend is wel de trendbreuk na jaren van dalende inbraakcijfers.

Nog opvallender is dat de politie een heel ander beeld schetst. Ook zij rapporteert al jarenlang dalende inbraakcijfers, maar van een trendbreuk in 2016 is geen sprake. Integendeel, in dat jaar registreerde de politie 55.000 woninginbraken, ruim 14 procent minder dan in 2015. Ook in 2017 zette die lijn door. „Wij herkennen ons totaal niet in de cijfers van de verzekeraars”, zegt een woordvoerder van de politie. Zij wijst „bewustwordingscampagnes” en „beter hang- en sluitwerk” aan als verklaringen voor het afnemende succes van het ‘inbrekersgilde’.

Hoe kan het dan dat verzekeraars andere cijfers hebben? De politie gaat uit van aangiftes, terwijl de leden van het Verbond kijken naar inbraakclaims. Dat aantal ligt hoger. „Als er een iPad uit de tuin verdwijnt, hoeven mensen van hun verzekeraar niet altijd aangifte te doen”, zegt de woordvoerder van de brancheorganisatie.

Toch blijft het opmerkelijk dat verzekeraars en de politie een andere trend waarnemen. Dat zou kunnen komen doordat de bereidheid afneemt om aangifte te doen. Maar de woordvoerder van de politie spreekt dat tegen. „Die indruk hebben we niet. We maken online aangiftes bovendien steeds makkelijker”, zegt zij.

Een verklaring heeft zij dan ook niet, net zomin als de verzekeraars. Het Verbond geeft wel oorzaken voor de lichte stijging die het vaststelde in 2016. Zo zou de aantrekkende economie inbraken aantrekkelijker maken – „er valt meer te halen” – en leidt de jarenlange afname mogelijk tot nonchalance. „Dat zijn de meest logische aannames”, zegt de woordvoerder. „Maar het is geen wetenschap.”

Conclusie

Een topjaar voor inbrekers was 2016 niet. Verzekeraars zagen de hoeveelheid inbraakclaims weliswaar licht toenemen ten opzichte van 2015, in vergelijking met eerdere jaren bleef het aantal bescheiden. Daarbij komt dat de cijfers contrasteren met die van de politie. We beoordelen de uitspraak daarom als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt