Nieuwe beving in Groningen is tegenvaller voor betrokkenen

Een zware gasbeving maandag in het noorden van Groningen maakt iedereen moedeloos. Want mogelijk heeft het terugbrengen van de gaswinning toch geen effect.

Gedupeerden die schade hebben na de aardbeving met een kracht van 3.4 melden zich bij het loket van Centrum Veilig Wonen in het gemeentehuis van Loppersum. Foto Vincent Jannink/ANP

Na vijf jaar is Groningen weer opgeschrikt door een zware gasbeving. Maandagmiddag rond drie uur trof volgens het KNMI een beving van vermoedelijk 3,4 op de schaal van Richter het noorden van de provincie – de krachtigste door gaswinning veroorzaakte beving sinds die van Huizinge in 2012. Die had een sterkte van 3,6.

Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) zei na de beving dat „de gaswinning in Groningen deze kabinetsperiode maximaal moet worden verminderd. Wat we ook maar kunnen verzinnen. We moeten de gaswinning omlaag krijgen.”

René Paas, commissaris van de koning in Groningen spreekt van „een enorme klap voor Groningen”. „Het maakt in één klap duidelijk dat het een misverstand is dat de bodem in Groningen rustiger wordt.” De burgemeester van Loppersum, Albert Rodenboog, zegt dat „Shell en ExxonMobil nu de veiligheid van de Groningers voorop moeten stellen en de gaskraan verder dichtdraaien.”

Muren trilden

Het epicentrum van de beving lag bij het dorpje Zeerijp, in de gemeente Loppersum. In een groot deel van de provincie werden trillingen gevoeld. Bureaus op de universiteit bewogen, muren trilden. Het Centrum Veilig Wonen zei 606 schademeldingen binnen te hebben gekregen.

De precieze sterkte van de beving wordt door het KNMI de komende dagen bepaald; geregeld valt die hoger uit dan de eerste meting. Tot nu toe is het de op twee na zwaarste beving ooit in Groningen: in 2006 was er in Westeremden een van 3,5.

Voor alle partijen die betrokken zijn bij de gaswinning is de beving – waarbij zes keer meer seismische energie vrijkwam dan in heel 2017 – een enorme tegenvaller. De afgelopen jaren was de intensiteit van de bevingen aan het afnemen. Sinds 2012 is de gaswinning op last van de minister van Economische Zaken meer dan gehalveerd, van 53 miljard kubieke meter per jaar naar 21,6 miljard. Tegelijkertijd nam het aantal zware bevingen grotendeels af.

NAM betreurt beving

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) – de joint venture van Shell en ExxonMobil die het gas wint – en het ministerie van Economische Zaken, waren zeer tevreden met die ontwikkeling. Voormalig minister Henk Kamp (VVD) wees er regelmatig op dat het aantal zware bevingen afnam, samen met de gaswinning. De NAM sprak bovendien met regelmaat trots over het in 2017 ingevoerde meet- en regelprotocol: een aantal door wetenschappers geprezen richtlijnen, bedacht samen met het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), dat een nieuwe zware beving zou moeten voorkomen door de seismische activiteit nauwlettend in de gaten te houden. De NAM liet maandagmiddag weten de beving te betreuren en deze nog te analyseren.

Zowel het ministerie als de NAM heeft nooit geclaimd dat door die maatregelen een grote beving zou uitblijven. De Vlaamse geoloog Manuel Sintubin prees in augustus nog in deze krant de veiligheidsmaatregelen en -ontwikkelingen van de afgelopen jaren, maar zei tegelijkertijd dat met één „Huizinge-beving” alles weer „terug bij af” zou kunnen zijn. De relatie tussen het niveau van de gaswinning en de intensiteit van de bevingen is simpelweg te ondoorzichtig om écht zekerheid te bieden – waarschijnlijk ook als het ministerie de gaswinning naar nul brengt.

Een eerdere toename in de bevingen rond Zeerijp de afgelopen weken leidde niet tot ingrijpen omdat er volgens de NAM „geen onverwachte of verontrustende” ontwikkelingen waren.

Dit artikel is dinsdagmiddag geactualiseerd (9 januari 2018).

    • Milo van Bokkum