Hare Krishna voor de zieke koe

Koeienziekenhuis

India vangt gewonde koeien op in het koeienziekenhuis. Omdat het slachtverbod beter gehandhaafd wordt, belanden ze vaker op straat.

Vorig jaar kwam het In het Hingonia koeienziekenhuis worden de koeien direct aan een infuus met antibiotica gelegd. Foto Raghavendra Verma

Hare Rama, Hare Krishna, klinkt het 24 uur per dag uit de luidsprekers in het Indiase koeienziekenhuis Hingonia Cow Rehabilitation Centre. „De koeien worden er rustig van. Het is bewezen dat ze ook meer melk geven bij rustgevende muziek”, legt dierenarts Tej Singh uit. Hij staat op de intensive care-afdeling van het koeienziekenhuis, enkele kilometers buiten Jaipur.

Even daarvoor zijn er twee koeien binnengebracht: eentje is gebeten door een hond, een ander heeft een opgezette buik. Beide dieren krijgen onmiddellijk een ‘polsbandje’ om en een infuus toegediend met antibiotica, een standaardprocedure bij binnenkomst. En het werkt kennelijk: 95 procent van de koeien die hier binnengebracht worden blijft leven, aldus Singh.

Wie in India het nummer 1962 belt, heeft onmiddellijk verbinding met een medewerker van een koeienambulance. In witte vrachtwagens, met blauwe zwaailichten en rode letters voor het woord ambulance, rijden ze naar de koe in nood. Vijftig tot zestig koeien per dag komen in het grootste koeienziekenhuis van India binnen.

Een koeienambulance. Foto Toef Jaeger

Toen het ziekenhuis in 2010 openging, waren er binnen een jaar vijfhonderd koeien binnengebracht, maar een echt succes werd het ziekenhuis pas afgelopen jaar. Eind 2016 werden de accommodaties verbeterd en werd er hogeropgeleid personeel aangenomen. Dierenartsen zoals Singh zijn nu intern, terwijl ze in de jaren daarvoor er af en toe bij werden gehaald. Ook de accommodatie voor de koeien werd verbeterd.

16.000 koeien, op 600 hectare

Een koe wordt opgehaald om naar het ziekenhuis te gaan. Foto Toef Jaeger

Die vernieuwingen zijn van hogerhand opgelegd toen in het eerste half jaar van 2016 maar liefst 8.100 koeien waren doodgegaan, met een piek eind juli toen er binnen tien dagen vijfhonderd koeien stierven. Waar in het begin jaarlijks zo’n 7 procent van de koeien doodging, was dat in de eerste acht maanden van 2016 opgelopen tot ruim 11 procent. De sterfgevallen werden breed uitgemeten in Indiase kranten, vanuit de overheid werd onderzoek gedaan – en ingegrepen.

Het resultaat is er: inmiddels zijn er 16.000 koeien, op 600 hectare. Elke koe die genezen is mag het veld in, maar blijft wonen rond het Hingonia ziekenhuis. De stieren staan, net als de blinde koeien, apart. In 34 hokken liggen koeien bij te komen van een operatie. De Hare Krishna-muziek klinkt over de volle 600 hectare, soms staan er zelfs muziekboxjes in het veld.

De koe is politiek beladen. Het beest is niet alleen heilig voor de hindoe’s in India, maar wordt ook gebruikt om islamitische handelaren aan te pakken. Dat de koe niet gegeten of geslacht mag worden, is bekend. Veel boeren hadden daar een oplossing voor: zodra een koe geen melk meer gaf, verkocht hij de koe aan een moslim. Die inkomsten is hij, sinds 2014 toen de hindoe-nationalistische partij van premier Modi aan de macht kwam, in rap tempo kwijtgeraakt. In verschillende deelstaten werd het verbod op het slachten van koeien strenger. Inmiddels is het vervoeren van koeien ook onmogelijk geworden. Steeds meer zogeheten koeienbeschermers treden hard en soms gewelddadig op tegen slachters en koeienvervoerders. In zowel 2016 als 2017 werden moslims die koeien vervoerden vermoord, omdat ze op het slachten van de beesten uit zouden zijn. Wat vroeger werd toegestaan, omdat elk geloof nu eenmaal andere gewoontes met zich meebrengt, is nu verboden.

Lees ook: Radicale ‘koeienbeschermers’ worden steeds gewelddadiger in India

Het probleem is dat boeren niet de middelen hebben om te zorgen voor een koe die geen melk meer geeft. Zo belanden de beesten op straat. Het verkeer staat nog vaker vast, er worden meer koeien aangereden.

„De overheid zou de koeien moeten opvangen wanneer ze te oud zijn”, vindt de andere arts van het ziekenhuis, Devendra Rathore (ook hij werkt er pas sinds 2017). Dat dat inmiddels verschillende keren is gebeurd in schoolgebouwen, waardoor kinderen niet meer naar school konden, is een probleem dat hij onderkent. Hij ziet dan ook vooral een oplossing in door de overheid gestuurde controle op het fokken. „Er zijn gewoon te veel koeien. Je kunt beginnen met het castreren van stieren. Wat je ook kunt doen, is boeren dwingen om de koeien bij zich te houden in plaats van ze op straat te schoppen.” Hij ziet het voorlopig niet gebeuren. Terwijl zijn koeienziekenhuis groeit, belemmert de koe zelf de economische groei van India.

Verzameld materiaal uit een koeienmaag. Foto Toef Jaeger

Kroonkurken, mesjes, spijkers

De koe met de gezwollen buik zal even moeten wachten tot er ingegrepen wordt. Rathore is net klaar met de operatie van een andere koe. „We hebben er bij dat beest 20 kilo plastic uitgehaald.” Hij is samen met een andere chirurg en twee assistenten een uur met de koe bezig geweest. „Problematischer zijn de scherpe dingen die je uit zo’n maag haalt: scheermesjes, spijkers, kroonkurken. Wanneer zoiets scherps het hart of de longen raakt, dan is zo’n dier niet meer te redden.” De zojuist geopereerde koe ligt in een uitslaapkamer. Over drie dagen mag ze eten en over een maand, wanneer ze fit genoeg is, gaat ze naar het veld.

Rathore en Singh voeren dagelijks twee tot drie operaties uit. Meestal gaat het om afval dat uit de magen gehaald moet worden, maar tumoren verwijderen ze ook. Inmiddels zijn er twee operatiezalen bijgebouwd. Het gipsen van gebroken poten laten ze aan de koeienverplegers over.

In het ziekenhuis, dat een samenwerkingsverband is van de Hare Krishna Beweging en de stad Jaipur, werken ruim vierhonderd mensen: van artsen tot verzorgers die de koeien melken en verzorgen. De melk wordt verkocht. Een andere belangrijke inkomstenbron is de overheid: die betaalt 1 euro per koe en 50 cent per kalf per dag. Jaarlijks worden zo’n 2.000 kalfjes geboren. De pasgeborenen hebben geluk: ze blijven hun hele leven in het koeiencentrum om er gezond oud te worden. Is het niet wrang dat koeien zo goed verzorgd worden, terwijl talloze mensen creperen op straat? Dat komt doordat het Hooggerechtshof in 2010 besloten heeft dat er koeienziekenhuizen moesten komen, legt Singh uit, en daar laat hij het bij.

    • Toef Jaeger