Frans paard moet de draak inpalmen

President Macron in China

Symbolen zijn belangrijk tijdens het bezoek van Macron, waar zijn Europese ambities en het handelstekort centraal staan.

President Emmanuel Macron maandag op het vliegveld van Beijing. Foto Reuters

De Franse media kregen er de afgelopen dagen geen genoeg van. Wie de achternaam van Emmanuel Macron, in China uitgesproken als „ma ke long”, fonetisch transcribeert naar Chinese karakters, krijgt in vertaling de frase „het paard dat de draak verslaat”.

Het is alvast een overtuigend begin van Macrons poging de economische en politieke relaties tussen China en Frankrijk te versterken. Al sinds zijn aantreden maakt symboliek integraal deel uit van zijn geopolitieke benadering. Maandag, aan het begin van zijn driedaags bezoek, beloofde hij om tijdens zijn ambtstermijn „ten minste een keer per jaar” naar China terug te keren. „Alleen zo kan onze relatie een nieuw tijdperk in”, zei Macron in de historische stad Xi’an.

Net zoals Merkel

Dat doet denken aan de hoge frequentie waarmee de Duitse bondskanselier Angela Merkel de laatste jaren China bezocht. Zij kwam sinds 2005 negen keer in het land. Macron maakt van de binnenlandse Duitse politieke perikelen gebruik om van ‘Parijs’ het onontkoombare aanspreekpunt te maken voor China bij de Europese Unie. Of misschien zelfs wel bij ‘het Westen’, nu het met de Verenigde Staten onder Donald Trump moeilijk zaken doen is.

„Het is duidelijk dat in Chinese hoofden Frankrijk politiek gezien Europa vertegenwoordigt”, zei de Franse China-kenner Barthélémy Courmont in The Guardian. „China ziet Duitsland als een economische partner in Europa en Frankrijk als een defensie- en diplomatieke partner.” Vóór de Brexit-stem was die bevoorrechte positie weggelegd voor het Verenigd Koninkrijk, maar dat is volgens Courmont nu voorbij. De Britse premier Theresa May heeft een bezoek aan Peking al enkele keren uitgesteld.

China als ‘kans’

China, schreef Macron al in zijn campagneboek Révolution, is voor Frankrijk geen „gevaar” maar een „kans”. Maar wel in Europees verband, benadrukte hij. „Alleen Europa kan op geloofwaardige en doeltreffende manier met China of de Verenigde Staten onderhandelen.”

Toch is de achterstand van vooral het Franse bedrijfsleven in China een van de belangrijkste motieven van zijn bezoek. Met geen land heeft Frankrijk zo’n groot handelstekort als met China: ruim 30 miljard euro in 2016. In het kielzog van de Franse president reizen daarom ongeveer vijftig Franse bedrijven mee. Er zijn deals te verwachten voor kernenergiegigant Areva, voor hotelketen Accor en voor onder andere vliegtuigbouwer Airbus, dat in samenwerking met Chinese bedrijven hoopt de kwijnende superjumbo A380 een nieuw leven te geven.

Maar voor Macron speelt ook nog iets anders. Als president van het land waar in 2015 een nieuw VN-klimaatakkoord werd gesloten, maakt hij zich sterk voor de naleving ervan. Na de terugtrekking van de VS is de hoop gevestigd op China. „Als China vorig jaar anders besloten had, had het Akkoord van Parijs het niet overleefd”, zei Macron maandag. „We hebben veel te danken aan het besluit van China om aan tafel te blijven. China heeft zich geëngageerd en woord gehouden.”

Behalve over het klimaat zal Macron in China spreken over Noord-Korea en over de financiering van de G5 Sahel, de Frans-Afrikaanse antiterrorisme-operatie.

Vésuve de Brekka

Om de nieuwe vriendschapsrelaties en die immer terugkerende politieke symboliek alvast handen en voeten te geven kwam Macron niet met lege handen. Als variant op de ‘pandadiplomatie’ van China, introduceert Frankrijk nu de ‘paardendiplomatie’. Macron schonk zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping een paard van de Garde Républicaine.

De 9-jarige Vésuve de Brekka, zoals het Normandische dier volgens een gelikt filmpje op Macrons Twitter-account heet, heeft de Franse president op 11 november 2017 tijdens de herdenking van het eind van de Eerste Wereldoorlog op de Champs-Élysées begeleid.