Van naief yé-yé boegbeeld tot Frans chanson-antwoord op disco

France Gall (1947-2018) zangeres ‘Eeuwig een klein zusje’, zei de Franse president Macron bij het overlijden van France Gall. Ze won het Eurovisie songfestival in 1965 met ‘Poupée de cire’ en was inspiratie voor ‘Comme d’habitude/ My Way’

France Gall bij optreden in 1987 Foto AFP

Een jaar nadat France Gall met het door Serge Gainsbourg geschreven Poupée de cire, poupée de son het Eurovisie Songfestival won, volgde de vernedering. Nadat ze hem verteld had dat ze graag met haar moeder lolly’s kocht, liet het enfant terrible van de Franse popmuziek de 19-jarige zingen over haar „anijslolly” met „de kleur van haar grote ogen”: Als de suiker/ Met smaak van anijs/ Door de keel van Annie stroomt/ Is ze in het paradijs, dichtte Gainsbourg voor zijn Lolita-ster. France Gall, die zondag in Parijs op 70-jarige leeftijd overleed aan de gevolgen van kanker, zag geen dubbele bodem.

„Leg me de tekst van Les Sucettes eens uit”, vraagt Gainsbourg haar in 1967 op tv. „Pfff”, zegt ze. „Een klein meisje houdt erg van lolly’s die ze bij een drugstore koopt voor een paar penny’s. Verder niets toch?” Haar onschuldige blik met dito kinderstem tegenover de nauwelijks ingehouden glimlach van de morsige Gainsbourg werd Franse muziekgeschiedenis. „D’accord”, reageert hij. „Ik begreep de betekenis niet en ik kan u verzekeren dat in die tijd niemand de dubbelzinnigheid begreep”, zei Gall in 2015 toen ze voor de zoveelste keer naar de affaire gevraagd werd. Gainsbourg noemde ze bij die gelegenheid een “gros cochon”, een vet varken.

Maar ze had veel aan hem en zijn woordspelletjes te danken. Haar eerste hits (‘N’écoute pas les idoles’, ‘Laisse tomber les filles’) waren door hem geschreven. Ook voor Gainsbourg zelf was de samenwerking cruciaal. „Ik was marginaal, in 1964, France Gall heeft mijn leven gered”, zei hij later. Dat gold helemaal toen de twee in 1965 het Songfestival wonnen. Niet namens Frankrijk (dat Gall geen enkele punt toekende), maar voor Luxemburg.

‘Een eeuwig klein zusje’

Volgens de overlevering was het diezelfde Songfestival-avond dat Galls grote liefde Claude François het uit jaloezie telefonisch uitmaakte. Die liet zich door de breuk inspireren voor het wereldberoemde ‘Comme d’habitude’ (beter bekend als Sinatra’s ‘My Way’).

Nadat haar carrière begin jaren zeventig in het slop raakte, werd ze herontdekt door tekstschrijver Michel Berger, met wie ze trouwde en kinderen kreeg. Met nummers als ‘Résiste’, ‘Il jouait du piano debout’ en de grote hit ‘Ella, elle l’a’, transformeerde France Gall van naïef boegbeeld van de yé-ýe-jaren tot het chanson-antwoord op suikerspindisco. Na het vroege overlijden van Berger, in 1992, leidde Gall een teruggetrokken bestaan. Ze was voor veel Fransen „een eeuwig klein zusje”, zei president Emmanuel Macron zondag, „waarvan de stralende breekbaarheid generaties vergezeld heeft”.

    • Peter Vermaas