Radicaal leider van de Industriebond in de jaren 70

Arie Groenevelt (1927-2017) was vakbondsleider in de jaren 70. Achtenzestig jaar was hij lid van de PvdA en de (voorgangers van) de FNV.

Foto ANP

Arie Groenevelt was dé spraakmakende vakbondsleider in de jaren zeventig. Wim Kok verwoordde het zo: als je op een vergadering kwam ’s avonds, zeiden mensen: ik moet eerder naar huis, want Groenevelt is op de televisie. Kok: „Daar bleef men voor thuis.”

Wim Kok was voorzitter van het NVV, het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (later de FNV) geworden als opvolger van Harry ter Heide. Die was vertrokken na een conflict met Groenevelt over de politieke opstelling van het NVV. De Industriebond van Groenevelt was aangesloten bij dat NVV. Kok had bewondering voor het charisma van Groenevelt, maar niet voor diens radicale opvattingen over maatschappijhervorming.

Groenevelt groeide op in Utrecht, in een ‘rode’ familie. Hij begon op z’n veertiende als loopjongen bij EMI, een instrumentenmaker. Zelfscholing en opleidingen binnen de bond namen de plaats in van formeel onderwijs. Via de Arbeiders Jeugd Centrale werd hij districtsbestuurder bij de Metaalbedrijfsbond.

In 1967 komt hij in het hoofdbestuur. Als drie jaar later voorzitter Zondervan plotseling sterft en geen van de oudere bestuurders hem wil opvolgen, is Groenevelt de nieuwe voorzitter.

Hij fuseert de Metaalbedrijfsbond met twee andere bonden tot de Industriebond, de grootste én rijkste bond van Nederland. In beleidsnota’s als Breien met een rode draad bindt de Industriebond de strijd aan met het kapitalistische systeem. Groenevelt hamert in die ‘linkse’ jaren zeventig op thema’s die weer actueel zijn, zoals inkomensongelijkheid. Na jaren van arbeidsrust organiseert de bond een landelijke metaalstaking. In 1972 volgt de bezetting van de vezelfabriek van Enka in Breda. Eigenaar Akzo wil die sluiten, maar moet bakzeil halen.

Als concurrentie uit lagelonenlanden en de economische crisis eind jaren zeventig hele bedrijfstakken wegvagen, zoals de scheepsbouw, kiest Groenevelt tot woede van een deel van zijn eigen bond voor loonmatiging en behoud van werk. Hij zei: je doet een stapje terug, wetend dat je later weer een stap vooruit zet.

Groenevelt vertrekt als voorzitter in 1983, maar blijft vanaf de zijlijn alles volgen. In 2015 publiceert hij zijn memoires onder de titel De lotgevallen van een crisiskind.

Achtenzestig jaar was hij lid van de PvdA en de (voorgangers van) de FNV.