Brieven

Een ode aan de volger

Hoe de leegte na ontzuiling te vullen?

illustraties Cyprian Koscielniak

De kern van het betoog van Kees Vuyk is dat veel kiezers terug zouden willen naar de oude veiligheid van de zuilen (Wie wijst ons nog de weg in 2018? Een ode aan de volger, 2/1). Daar is tegenin te brengen dat de zuilen van onderaf zijn leeggelopen; kennelijk voldeden ze niet meer. De politieke partijen overkwam hetzelfde. Het is aannemelijk dat men door breder en beter onderwijs en door de ontvoogding in de jaren ’60 en ’70 vond dat men de zuil of de partij niet meer nodig had. Ook als gevolg van de ontwikkeling van de sociale media daarna, zijn mensen op basis van al dan niet betrouwbare bronnen hun eigen meningen serieuzer gaan nemen en met kracht gaan uitdragen. De vertegenwoordigende democratie begon als gevolg daarvan inhoudelijk te kwijnen, en is bijna alleen nog formeel vertegenwoordigend; kiezers willen dat politici doen wat zij, kiezers, nu en persoonlijk willen, op korte termijn en zonder een brede en deskundige afweging.

Er is geen nieuw democratisch vehikel voor het oude bestel teruggekomen. Referenda lijden aan dezelfde kwalen.

Dát gat, tussen oprechte betrokkenheid en het gebrek aan bekwaamheid, dat vroeger werd opgevuld door politieke partijen en de algemene vertegenwoordiging, is het echte probleem en hoe dat moet worden opgevuld is nog volkomen onduidelijk. Daar zou de publieke discussie dus over moeten gaan.