De luidste vis op aarde

illustatie Irene Goede

Waar de Coloradorivier in zee komt, in de Golf van Mexico, daar trilt de zee soms van het geluid. Het gebeurt in de dagen vóór volle maan, twee keer per dag als het eb wordt. Je hoort het als een luid gezoem. Je hele bootje begint mee te trillen. Zrrrrrrrrrrr. Best mysterieus. Komt er misschien een vliegende schotel naar beneden…?

Nee: dit is het geluid van miljoenen vissen bij elkaar. Het zijn Golf-corvina’s, een soort baarzen die wel een meter lang worden. Amerikaanse biologen hingen speciale microfoons onder water om eens goed te luisteren. Ze schrokken zich een hoedje! Het leek wel een heel leger machinegeweren!

Eerst dachten de onderzoekers dat hun apparatuur kapot was. Maar het bleek echt te kloppen. De vissen produceerden samen 177 decibel. Decibel is een maat voor geluid. Een gesprek is ongeveer 50 decibel. Iedere 3 decibel erbij is een verdubbeling van hoe luid het is. Een drilboor is 100 decibel. Een geweerschot vlak naast je oor is 140 decibel. Dus dát nog twaalf keer verdubbelen, en je hebt het geluid van de vissen onder je boot in de Golf van Mexico. Daarmee zijn deze corvina’s de luidste vissen op aarde. Alleen walvissen zijn lawaaiiger (maar dat zijn zoogdieren).

De vissen maken het geluid met speciale spieren rond hun zwemblaas. Dat is een soort ballon in hun buik die helpt bij stijgen en dalen onder water. Corvina’s laten hun buikspieren trillen, en die slaan dan op de zwemblaas als stokjes op een trommel. De mannetjes doen dat tijdens het paaien. Paaien betekent dat de vrouwtjesvissen hun eitjes loslaten in het water, en de mannetjes hun zaad. Ze gebruiken dat geluid om af te spreken waar en wanneer ze gaan paaien. Dan kunnen ze het met z’n allen tegelijk doen. Zo worden de meeste eitjes bevrucht.

Maar de Mexicaanse vissers vinden het geluid ook wel handig. Zo weten ze waar ze hun netten moeten uitgooien. Met één visnet vangen ze zo tweehonderd corvina’s in een paar minuten. Daarom staat de soort als ‘kwetsbaar’ op de Rode Lijst van bedreigde dieren. Laten we het geluid daarom gebruiken in het vóórdeel van de vissen, schrijven de onderzoekers. Laten we strengere spelregels maken van waar, wanneer en hoeveel je mag vissen. Het onderwatergeluid kan daarbij helpen. Als een soort alarm: weg met die netten, want hier worden de vissen van morgen gemaakt!
Bron: Royal Society Biology Letters, 20 december
    • Nienke Beintema