Apollo-astronaut John Young (87) overleden

Young was de negende mens die op de maan liep en vloog zes keer de ruimte in.

John Young (links) en mede-astronaut Robert Crippen houden een model van de spaceshuttle vast. Foto NASA / AP

De Amerikaanse voormalige astronaut John Young is vrijdag op 87-jarige leeftijd overleden. Dat heeft NASA zaterdagavond bekendgemaakt. Young was de negende mens die op de maan liep en vloog zes keer de ruimte in.

Twitter avatar NASA NASA We remember our most experienced astronaut, John Young. “Today, NASA and the world have lost a pioneer.” Full sta… https://t.co/99MH8GmpIo

Young was de enige astronaut die deelnam aan de Gemini-, Apollo- én spaceshuttle-programma’s van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie. Hij was de eerste Amerikaanse astronaut die zes keer de ruimte in ging.

In een verklaring noemt NASA de man hun “meest ervaren astronaut” en “een pionier”. “We staan op zijn schouders terwijl we zoeken naar de volgende grens voor de mens”, schrijft NASA-top Robert Lightfoot.

Lees ook: De aarde zien vanuit de ruimte verandert je leven voorgoed

Vervanger

Young werd in 1962 toegelaten tot de astronautenopleiding van NASA. Drie jaar later ging hij voor het eerst de ruimte in, als piloot van de Gemini 3. Dat was een gelukje voor Young: hij zou eigenlijk niet meegaan, maar doordat bij piloot Alan Shepard de ziekte van Menière werd vastgesteld mocht hij als vervanger aan boord.

De lancering van Gemini 3:

Je zou van een astronaut op zijn eerste ruimtemissie wellicht bescheidenheid verwachtte, maar zo was Young niet. Hij smokkelde een broodje cornedbeef mee aan boord - een stunt waarover de top van NASA niet zo te spreken was. De gezagvoerder (en ontvanger van de lekkernij) Gus Grissom kon de actie dan weer wel waarderen.

Young was in 1969 aan boord van de Apollo 10, waarmee hij de eerste persoon was die in een baan om de maan bewoog. Dat was het toestel dat de laatste testvlucht uitvoerde voordat Neil Armstrong nog datzelfde jaar met Apollo 11 vloog en als eerste mens op de maan liep. In 1972 was het de beurt aan Young om zelf over het maanoppervlak te lopen, hier te zien:

Dat deed hij bij de Apollo 16-missie, waarbij Young met zijn mede-astronaut Charles Duke de Descartes-hooglanden op de maan verkende. Het tweetal verzamelde 90 kilo aan rotsen en bodemsamples. Met een maanvoertuig reden zij meer dan 26 kilometer, waarbij zij de krater Spook bezochten.

Spaceshuttles

In 1981 was Young gezagvoerder van de Columbia, de eerste spaceshuttle-vlucht van NASA. Zijn laatste ruimtemissie vond twee jaar later plaats. Het was aanvankelijk de bedoeling dat hij in 1986 voor een zevende maal de ruimte in zou gaan. Door het beruchte ongeluk met de Challenger, die kort na het opstijgen ontplofte, ging dat niet door. Tot zijn pensioen in 2004 bleef Young met beide benen op de Aarde.

Na zijn pensioen bleef de oud-astronaut lange tijd de maandagochtendvergaderingen van NASA bijwonen. Ook schreef Young een autobiografie: Forever Young. De Amerikaan overleed in zijn huis in Houston aan de gevolgen van een longontsteking.

De Amerikaanse oud-president George H.W. Bush, die Young kende, sprak lovende woorden over de astronaut:

“John was meer dan een goede vriend. Hij was een onbevreesde patriot wiens moed en plichtsbesef ervoor hebben gezorgd dat onze natie de horizon van ontdekking verbreedde op een kritiek moment. Hij belichaamde het beste in de Amerikaanse geest - altijd vooruit kijkend, altijd hoger kijkend.”

De afgelopen jaren gingen meerdere oud-astronauten heen. Afgelopen november overleed Apollo-astronaut Richard Gordon op 88-jarige leeftijd. In januari 2017 stierf Gene Cernan, de laatste man die op de maan liep. Een maand eerder overleed de 95-jarige John Glenn, de eerste NASA-astronaut die in een baan om de Aarde kwam.

    • Casper van der Veen