Hedwigepolder straks echt onder water

Hedwigepolder De onteigening van het stuk Zeeuwse grond riep heftige emoties op. Met de uitspraak komt een einde aan een jarenlange juridische strijd.

Het kabinet besloot in 2012 na een jarenlange discussie dat de Hedwigepolder onder water zou worden gezet. De Raad van State wees bezwaren tegen de ontpoldering af. Foto Arie Kievit/ANP

De jarenlange strijd om de Zeeuwse Hedwigepolder is voorbij. De Hoge Raad heeft vrijdag bepaald dat de onteigening mag doorgaan en dat het kleine puntje land aan de natuur mag worden teruggegeven. Of beter: moet. De ontpoldering is namelijk een internationale afspraak. Op de akkers en weilanden van de polder zullen straks golven klotsen en vogels broeden.

De Hertogin Hedwigepolder, onder de rook van de koeltorens van de kerncentrale van het Belgische Doel, bestaat uit 300 hectare landbouwgrond. De polder moet bij het water worden getrokken om de natuur te compenseren voor het uitbaggeren van de vaargeul van de Westerschelde. Zo staat dat in een verdrag dat in 2005 tussen Nederland en Vlaanderen is gesloten.

Maar het onder water zetten van het stuk grond riep heftige emoties op – al is niet helemaal duidelijk waarom. In Zeeland zijn immers veel grotere percelen landbouwgrond teruggegeven aan de natuur, zonder verzet. Maar de Belgische eigenaar van de polder, Gery De Cloedt, wilde het eeuwenoude familiebezit niet kwijt en weigerde zijn land te verkopen aan de Staat. Ook de pakweg twintig Zeeuwse pachters in de polder waren tegen ontpoldering. Premier Jan-Peter Balkenende was destijds vol begrip over het verzet tegen het water, en bracht zelfs nog de Watersnoodramp van 1953 in herinnering, waar hij familieleden aan had verloren.

Eén getijdengebied

Een jarenlang juridisch gevecht tegen de onteigening volgde. En áls de ontpoldering dan moest doorgaan, dan wilde de Belgische eigenaar het werk zelf uitvoeren, met behoud van eigendom van de grond.

De rechtbank gaf hem geen gelijk. Maar toen de eigenaar in cassatie ging, vond de advocaat-generaal van de Hoge Raad ook dat die mogelijkheid eigenlijk niet goed was onderzocht en dat het besluit over de onteigening over moest. Meestal volgen de raadsheren van de Hoge Raad het advies de advocaat-generaal wel, maar deze keer niet. De grond mag worden onteigend, besloot de Hoge Raad, en meneer De Cloedt mag het werk niet zelf doen. Het gaat immers om een groot infrastructureel waterwerk, waarmee de openbare veiligheid is gemoeid. Over de schadevergoeding loopt nog een procedure. Met de uitspraak is de onteigening nu definitief.

De Hedwigepolder gaat samen met het Verdronken Land van Saeftinghe en de Belgische Prosperpolder één getijdengebied vormen, dat twee keer per dag overstroomt. In het brakke schorrengebied broeden en leven onder meer grauwe ganzen, rietgorsen, kiekendieven, baardmannetjes, rietzangers, oeverpiepers en karekieten. Er groeit onder meer melkkruid, zeeaster, langbaardgras, kweldergras en zilte rus. Het getijdengebied is het grootste in West-Europa.

Zeeuwen geven geen land aan het water, wordt gezegd. Lees ook: Tenzij ze er zelf voor kiezen
    • Carola Houtekamer