Dringen bij Paleis Het Loo in laatste week voor verbouwing

Uitbreiding Duizenden bezoeken nog snel Paleis Het Loo voordat het voor drie jaar dichtgaat. Het museum wordt flink opgeknapt en uitgebreid.

Na de verbouwing komt onder het plein voor het paleis de garderobe en de winkel, met daarboven een glazen plafond. Artist impression KAAN Architecten / Paleis Het Loo

Het wordt steeds drukker op het parkeerterrein bij Paleis Het Loo in Apeldoorn. Ouders met kinderen, grootouders met kleinkinderen en oudere echtparen stappen uit hun auto’s. Allemaal willen ze nog een bezoek brengen aan Het Loo voordat het museum na zondag voor drie jaar dichtgaat.

Het echtpaar Visser bijvoorbeeld, even voor tien uur ’s ochtends arriveren ze. Dinsdagmorgen om half zes zijn ze van huis vertrokken. Het paar woont op Ameland en wil het paleis met al zijn statige vertrekken graag nog één keer van binnen zien. Zij, al wat ouder: „Ik weet niet of ik er nog ben als het weer opengaat.”

Verderop haalt echtpaar Van den Brink uit Harskamp een kinderwagen uit de kofferbak. Vorige week donderdag waren ze hier ook al met hun vijf kinderen, maar toen was het zó druk. De wachttijd van drie kwartier tot een uur om het paleis binnen te komen, deed ze besluiten rechtsomkeert te maken. Met hetzelfde entreebewijs doen ze nu een nieuwe poging.

Het hoofdgebouw, deze weken met versierde kerstbomen en feestelijk gedekte tafels, ondergaat de komende jaren een ingrijpende renovatie, verbouwing en uitbreiding naar ontwerp van Dikkie Scipio van KAAN Architecten uit Rotterdam. Kosten: 123 miljoen euro.

Drieëndertig jaar na de opening van het paleis als nationaal museum is groot onderhoud noodzakelijk, volgens directeur Michel van Maarseveen. Technische installaties zijn aan vervanging toe en 4.300 vierkante meter asbest moet worden verwijderd. Volgens Van Maarseveen zit er overal in het paleis asbest: achter de wandbekleding, boven de plafonds, onder de vloeren. Toen het gebouw een museum werd, is dat materiaal aangebracht vanwege de brandwerende eigenschappen. De directeur: „Dat is gebeurd voordat duidelijk werd hoe gevaarlijk het is.”

Robert-Jan de Bruin uit De Meern, als werknemer van restauratiebouwbedrijf Koninklijke Woudenberg betrokken bij de renovatie, parkeert op zijn vrije dag zijn auto bij Het Loo. „Ik moet zorgen dat mensen hier straks veilig kunnen werken”, legt hij uit. De Bruin koopt twee toegangskaartjes, voor zichzelf en zijn vrouw. „Ik vind het leuk om te zien hoe het paleis nu is, en ik vind het leuk om mijn vrouw het paleis te laten zien.”

Groeiend aantal bezoekers

Het Loo investeert verder in extra expositieruimte en een betere ontvangst van het groeiende aantal bezoekers (ruim 360.000 in 2017). De entree, nu via de voormalige dienstingang, wordt verplaatst naar de paviljoens. Na de verbouwing mogen bezoekers via de imposante oude staatsietrap naar boven – nu alleen te bezichtigen vanachter een koord.

Onder het plein voor het paleis komen onder meer de garderobe en de winkel, met daarboven een glazen plafond op de plek waar nu gras groeit en een fontein staat. Over dat glazen dak stroomt straks een dun laagje water. In de westvleugel krijgen kinderen hun eigen ‘juniorpaleis’.

Van Maarseveen is niet bang voor overschrijding van het budget of de drie jaar die voor de verbouwing zijn uitgetrokken. Alles is grondig voorbereid. „Ik slaap lekker.”

We willen meer aandacht voor hoe het paleis functioneerde

Michel van Maarseveen, directeur Paleis Het Loos

Dienstvertrekken

Bezoekers worden nu, maar ook straks weer, langs een reeks koninklijke vertrekken geleid: de zitkamer van regentes Emma, de werkkamer van koningin Wilhelmina, de slaapkamers van koning-stadhouder Willem III en zijn echtgenote Mary Stuart, de salon van koning Willem II. Het zijn de details die aanspreken: een berenvel op de vloer van de zitkamer van prins Hendrik, het miniatuurkabinet en -theeservies in de speelkamer van Wilhelmina, een bakelieten telefoontoestel op het bureau in werkkamer van de voormalige vorstin.

Na de verbouwing zullen voor het eerst ook dienstvertrekken te zien zijn; kamers van hofdames en lakeien. „We willen meer aandacht voor het upstairs-downstairs-verhaal, hoe het paleis functioneerde”, zegt Van Maarseveen.

Het paleis dateert uit 1686 en is gebouwd in opdracht van stadhouder Willem III en Mary Stuart (Mary II). Na het overlijden van Willem III is het door latere stadhouders, koningen en koninginnen gebruikt als jachtslot en zomerverblijf. Het paleis was favoriet bij Wilhelmina, vermeldt de website van Het Loo. Zij trok zich hier na haar aftreden in 1948 terug en stierf er in 1962.

In aanloop naar de verbouwing is rekening gehouden met het feit dat de komende tijd minder personeel nodig zal zijn. Een aantal medewerkers is de afgelopen jaren met pensioen gegaan. De contracten van het personeel dat daarvoor in de plaats kwam, lopen nu af, volgens Van Maarseveen.

Een van de mannen die toegangskaartjes verkoopt, heeft straks werk in de tuin, vertelt hij. De tuinen, stallen en restaurants blijven tijdens de renovatie gewoon geopend.

    • Annette Toonen