De ‘fotolijst’ van Dubai is gejat, zegt de ontwerper

Architectuur

De Mexicaanse Fernando Donis wil in Nederland een rechtszaak beginnen tegen Dubai. Hij wil genoegdoening: erkenning dat zijn ontwerp gestolen is en geld.

Foto David Levene/Eyevine

De reusachtige ‘fotolijst’ is precies geworden zoals architect Fernando Donis hem in 2008 heeft bedacht: een constructie van 150 meter hoog, met bovenin majestueus uitzicht op het oude Dubai aan de ene kant en de nieuwe stad aan de andere.

Deze week is het Dubai Frame, zoals het gevaarte heet, officieel geopend. Bezoekers kunnen voor 50 dirham (11,33 euro) met de lift naar boven. Naar verwachting zullen zo’n 2 miljoen mensen per jaar dat doen.

Maar architect Donis, die kantoor houdt in Mexico en in Rotterdam, is allesbehalve verheugd over de opening. Hij is niet betrokken geweest bij de uitvoering van zijn project en claimt dat Dubai zijn ontwerp zonder zijn toestemming neergezet heeft.

Een rechtszaak in de Verenigde Staten is op niets uitgelopen, nu wil hij het nog een keer proberen vanuit Nederland, laat Donis per e-mail weten.

De architect, die jarenlang heeft samengewerkt met zijn Nederlandse vakgenoot Rem Koolhaas, heeft de fotolijst in 2008 ontworpen voor een wedstrijd. De opdracht: ontwerp een bouwwerk dat het „nieuwe gezicht van Dubai” promoot. De wedstrijd was een gezamenlijk initiatief van de gemeente Dubai en liftmaker ThyssenKrupp. Het winnende ontwerp zou mogelijk in het echt worden nagebouwd in het Za’abeel Park in het centrum van Dubai.

Donis versloeg ruim 900 concurrenten en won 100.000 dollar, zo maakte ThyssenKrupp bekend na de wedstrijd. En nog mooier: Dubai wilde zijn lijst graag realiseren.

Daarna ging het mis. Donis was in de veronderstelling dat hij nauw betrokken zou zijn bij de bouw van zijn eigen Frame. Echter, zo claimt Donis in zijn Amerikaanse aanklacht, in plaats daarvan ging Dubai uiteindelijk zonder hem aan de slag – zonder zijn toestemming. In de spelregels van de wedstrijd stond echter dat Dubai het ontwerp enkel mag gebruiken met goedvinden van de architect.

Ook voor ThyssenKrupp heeft Donis een verwijt. Het liftbedrijf hielp mee met de bouw en profiteerde dus van zijn ontwerp, terwijl het volgens de architect wist dat zijn rechten werden geschonden.

De gemeente Dubai heeft niet gereageerd op een verzoek om een reactie. ThyssenKrupp laat via een woordvoerder weten geen commentaar te willen geven.

De Mexicaanse Fernando Donis wil genoegdoening: erkenning dat zijn ontwerp gestolen is en geld. Zijn rechtszaak in de Verenigde Staten heeft hij vorige maand gestaakt. Zijn Amerikaanse advocaat, Edward Klaris, laat per e-mail weten dat een rechtszaak vanuit dat land geen kans van slagen heeft. Een zaak beginnen in Dubai zelf zou ook „nutteloos” zijn, schrijft Donis in zijn Amerikaanse aanklacht. Hij verwacht niet dat hij, als niet-inwoner, een eerlijke kans heeft als hij de lokale overheid zou aanklagen.

Nu wil hij het dus vanuit Nederland proberen, het land waar hij kantoor houdt en promoveerde, aan de Technische Universiteit Delft. Donis vindt het een „ongekende inbreuk” op zijn rechten, laat hij weten. Een nieuwe advocaat heeft hij nog niet, een duidelijk actieplan ook niet. De wens om er werk van te maken wel. „Niet alleen om gerechtigheid te vinden, maar ook, nog belangrijker, om bij te dragen aan een wereld met meer respect voor de rechten op ideeën.”

Toeristen waren er genoeg, maar in de winkels van Dubai was het een paar jaar geleden stil en kantoren stonden leeg. Lees ook: Dubai moet eens normaler worden
    • Teri van der Heijden