Chinees geld stuit op groeiend wantrouwen in VS

Wereldhandel De overname van MoneyGram door Alibaba krijgt geen fiat van de VS. Die wantrouwen Chinese investeringen én producten.

Foto Mauritz Antin/EPA

Een „geweldige bijeenkomst” noemde Donald Trump zijn ontmoeting met Alibaba-oprichter Jack Ma in januari vorig jaar. Het was een zeldzaam teken van verzoening na de anti-Chinese retoriek waarmee Trump campagne had gevoerd. Een jaar later blijkt miljardair Ma er weinig mee opgeschoten en moet China vrezen voor protectionistische maatregelen uit Washington.

Eerder deze week werd bekend dat het Comité voor Buitenlandse Investeringen in de VS (CFIUS) niet akkoord gaat met een overname van geldverzendbedrijf MoneyGram door Ant Financial, het bedrijf achter Alibaba’s online betaaldienst Alipay. Met de deal was 1,2 miljard dollar gemoeid.

Het veto geeft blijk van groeiend Amerikaans wantrouwen jegens Chinese investeringen, zeker wanneer die zich richten op technologie of eventueel gevoelige gegevens over Amerikanen. Volgens het Amerikaanse onderzoeksbureau Rhodium Group bereikten de Chinese investeringen in de VS in 2016 een recordniveau van 46 millard dollar.

Groeiende bezorgdheid

Het CFIUS beoordeelt of overnames een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid. „Het afblazen van de MoneyGram-deal kun je opvatten als uitbreiding van dit criterium”, zegt Frans-Paul van der Putten, China-expert van Clingendael. „De VS zien dat China bezig is zijn positie te versterken in diensten die cruciaal zijn voor de wereldeconomie. Dat leidt tot groeiende voorzichtigheid in Washington.”

In september vorig jaar blokkeerde Trump per decreet al de Chinese overname van chipmaker Lattice Semiconductor. Ook stelde de Amerikaanse regering een onderzoek in naar de Chinese handelspolitiek. Washington verdenkt China er onder meer van via „systematische investeringen en overnames” intellectueel eigendom en hoogwaardige westerse technologie in handen te krijgen.

Dat vermoeden leeft niet alleen in de regering-Trump, stelt Van der Putten. Ook in Europa groeit de zorg over groeiende Chinese assertiviteit en dringen Duitsland, Frankrijk en Italië aan op een sterkere rol van de Europese Commissie bij het doorlichten van Chinese investeringen. Bovendien werd de Amerikaanse overheid onder president Obama al strenger. Van der Putten wijst erop dat de VS begin 2016 al een streep zetten door de miljardenverkoop van Philips-dochter Lumileds aan het Chinese Go Scale Capital. Lumileds heeft een grote vestiging in het Amerikaane San José.

Meer typisch Trump is zijn frustratie over de Amerikaanse handelsbetrekkingen met China. Volgens de Amerikaanse president maakt Beijing misbruik van de open economie van zijn land, onder meer door goedkope export naar de VS te stimuleren en ondertussen zijn eigen markt te beschermen tegen Amerikaanse waar uit de VS. Zo zou China miljoenen banen ‘stelen’.

Vooralsnog kwam Trump echter niet verder dan dreigementen en gefoeter. Het enorme handelstekort van de VS met China liep in 2017 verder op. Maar Amerikaanse media schrijven dat het Witte Huis protectionistische maatregelen voorbereidt. De eerste – een importheffing op Chinese zonnepanelen – wordt naar verwachting nog deze maand aangekondigd.

Tijdens de G20-top in maart vorig jaar werd al duidelijk dat internationale afspraken tegen protectionisme onder druk te staan. Lees verder: Trump versus de vrijhandel
    • Joris Kooiman