Recensie

Bruggen, bijen en zeemonsters

Zap Na een programma over muren is er nu een reisserie over bruggen. Een sterk uitgangspunt geeft ‘De Brug’ net iets extra’s. Dat zie je ook bij ‘De 5 smaken van Joël’, met culinair journalist Joël Broekaert.

Frank Westerman en Maite Vermeulen in De Brug (KRO-NCRV)

We hadden al een tv-programma over muren. Daarin reisde Menno Bentveld langs muren en hekken met een politieke betekenis. Nu krijgen we de reisserie De Brug (NPO 2). Daarin reizen Frank Westerman en Maite Vermeulen langs politiek beladen bruggen. De muur symboliseert verdeeldheid, de brug staat voor verbinding – hoewel uit deze serie blijkt dat die verbinding precair is. Bruggen kun je ook opblazen of sluiten.

Schrijver Westerman en de debuterende Vermeulen van De Correspondent gaan in de eerste aflevering naar de Stari Most in het Bosnische Mostar. De 16de-eeuwse brug werd tijdens de Joegoslavische Burgeroorlog (1992-1999) verwoest, en is later weer opgebouwd. Ze dient als symbool voor de verbintenis van de twee groepen die toen tegen elkaar vochten: de Bosnische moslims en de Kroaten. De twee groepen leven gescheiden in vrede, de harmonie is nog altijd zoek.

De 19 meter hoge Stari Most is een cameragenieke brug om mee te beginnen, zeker als er net de jaarlijkse potloodsprongwedstrijd wordt gehouden, waarbij de bewoners kaarsrecht en met een zo klein mogelijk plonsje van de brug af springen.

Westerman en Vermeulen hebben een aardige gimmick bedacht: ze beginnen samen midden op de brug en gaan dan allebei een andere kant op, om zo twee versies van het verhaal te filmen.

De Brug is een degelijke, niet zo bijzondere reisserie, maar het sterke uitgangspunt geeft het net weer iets extra’s. Dat zie je ook bij De 5 smaken van Joël, dinsdag begonnen bij de NPO. Ja, dit is het zoveelste onderhoudende culinaire programma over de herkomst van voedsel, maar door het rond de vijf basissmaken te bouwen, maakt presentator Joël Broekaert (NRC, VN, DWDD) er toch iets bijzonders van. Het helpt ook dat de cameragenieke rocker met de zwarte baard en het knotje een voorkeur heeft voor bizarre gerechten.

Broekaert wordt op honingjacht in Ethiopië aangevallen door een zwerm bijen. En hij eet poffertjes gemaakt van moedermelk. Hij keurt de moedermelk door haar puur te drinken, uit verschillende flesjes met vrouwennamen erop. Hierbij waagt hij zich aan uitspraken over de moeders van herkomst („vegetariër”, „boterkoekmoeder”). De melk van Jolien vindt hij de lekkerste.

Vermakelijk, maar echt wonderbaarlijke, verbijsterende, verbluffende mond-open-televisie bracht Blue Planet II (NPO 1), de BBC-natuurserie die in de tweede aflevering afdaalt naar de bodem van de oceaan. Vielen we bij de eerste aflevering al van de bank bij het zien van de spookvis, die een doorzichtige schedel heeft zodat hij goed rond kan kijken, en de transgender lipvis, die voor het oog van de camera van geslacht veranderde; dat alles is niets vergeleken bij de gruwelijke majesteit van de diepzee.

Het is prachtig, maar ook beangstigend, al die zeemonsters in die onherbergzame duisternis. Alsof je een andere planeet bezoekt. Vooral als de kleine duikboot van de BBC even zijn koplampen uitdoet en we het lichtspel zien van de vissen die via lichtsignalen met elkaar praten. We zien stompsnuitzeskieuwshaaien eten van een potvislijk. We zien de monsterlijke vangtandvis lansgkomen. En ook nog een vis met voeten.

Op de bodem, waar de lava door de aardkorst barst, zijn we aangekomen bij de oorsprong van het leven. Want hier, rond kokende geisers zwommen vier miljard jaar geleden de eerste extremofielen rond. Als het hier kan, zo meldt de commentaarstem terloops, dan kan het ook op de maan van Venus.

Wilfred Takken verving deze week Arjen Fortuin.