De mentale klap van orkaan Maria dreunt door

Maria richtte op Puerto Rico niet alleen materiële schade aan. Veel bewoners worstelen sindsdien met psychische klachten en paniekaanvallen.

Bewoners waden door een overstroomde straat in Toa Baja, Puerto Rico. Foto Thais Llorca/EPA

“Materiële zaken kunnen vervangen worden, maar als je dit besluit neemt, kun je je leven niet meer terugnemen.” De hulpverlener spreekt met zachte stem in de telefoon. Haar hand grijpt de hoorn stevig vast.

Om haar heen, in het kantoortje van de crisislijn Línea PAS, is het druk. Collega’s voeren vergelijkbare gesprekken met Puerto Ricanen die worstelen met psychische klachten na de natuurramp van vorig jaar.

Línea PAS is de enige organisatie op het eiland die via de telefoon zelfmoordpreventie verleent. Journalist Caitlin Dickerson van The New York Times bracht een bezoek aan de organisatie.

‘Verborgen schade’

De orkaan Maria, die in september op het eiland huishield, heeft een zware mentale klap uitgedeeld. Natuurlijk werd in eerste instantie gekeken naar de fysieke schade door de natuurramp. Maar nu de autoriteiten zijn begonnen aan herstelwerkzaamheden, blijkt dat de orkaan nog meer “verborgen schade” heeft aangericht. Bewoners slapen slecht of hebben last van paniekaanvallen.

De nasleep en de materiële schade blijkt overweldigend voor veel Puerto Ricanen. Zij leefden ruim veertig dagen zonder stroom, zonder licht, zonder nieuws. Ze hadden amper voedsel of drinkwater. Sommigen zijn in die omstandigheden de wanhoop nabij.

De gesprekken laten ook de maatschappelijk werkers zelf niet koud. Ook zij missen thuis basisvoorzieningen. Ze draaien overuren in het krappe kantoortje, waar de apparatuur functioneert dankzij generatoren. “We moeten in gedachten houden dat deze donkere situatie slechts tijdelijk is. We moeten positief blijven”, vertelt een van de hulpverleners in de voice-over. Het klinkt alsof ze zowel haar cliënten als zichzelf daarvan moet overtuigen.

    • Lisa Dupuy