‘Vacatures moeten realistischer’

Het nieuwe werven De krapte op de arbeidsmarkt neemt toe. Bedrijven moeten daarom nieuwe manieren vinden om mensen te werven.

Bedrijfjes als Magnet.me en Spielwork maken video’s om werkzoekenden een zo goed mogelijk beeld te geven van een baan. Illustratie Fokke Gerritsma / Studio NRC

Een miljoen - zoveel vacatures zullen er volgens het UWV het komende jaar ontstaan. De Nederlandse economie groeide hard de afgelopen maanden, en dat is terug te zien in het aantal banen. Volgens de uitkeringsinstantie komen er in 2017 en 2018 in totaal zo’n 367.000 bij. En daarmee neemt de spanning op de arbeidsmarkt toe, concludeert het UWV: uit een onderzoek onder bijna tweeduizend bedrijven bleek vorige maand dat zij ondanks extra inspanningen – van de inzet van sociale media tot het gebruik van headhunters en wervingsbureaus – voor een derde van de huidige vacatures moeite hebben geschikt personeel te vinden.

Vincent Karremans (31) heeft daar wel een verklaring voor. „Op de arbeidsmarkt heeft een verschuiving plaatsgevonden: bepaalde groepen werknemers hebben het nu voor het uitkiezen.” Tijdens zijn masterstudie rechten en economie aan de Erasmus Universiteit viel hem op dat de enige bedrijven waarmee hij in contact kwam, grote multinationals waren. Daarom richtte hij vijf jaar geleden samen met twee anderen Magnet.me op: een site waarop studenten en starters in contact kunnen komen met de bedrijven van hún keuze.

Via algoritmes en machine learning (een variant van kunstmatige intelligentie waarbij computers zelfstandig patronen in data ontdekken) kan Magnet.me specifieke matches maken, legt Karremans uit. „Als wij zien dat een student meerdere start-ups heeft bekeken, onthoudt het systeem dat. Of als een bedrijf iemand zoekt met specifieke praktijkervaring, dan houdt het algoritme daar rekening mee.”

Vacatures liken

Op basis van hun profiel en de beschikbare banen krijgen studenten een contactverzoek of kunnen ze vacatures liken. „Dat maakt de zoektocht gelijkwaardiger. In het ouderwetse model plaatsen bedrijven hun vacature op een site en moesten studenten daarop solliciteren.”

Veel wervingsbureaus zijn verdwenen omdat ze via een offline concept werkten, zegt Karremans, die tijdens zijn studie zelf als talentscout werkte voor recruitmentbedrijf YER. „Online werk je sneller en efficiënter en is het bereik veel groter. Zo’n ouderwets bureau vraagt duizenden euro’s per gevulde vacature, veel bedrijven kunnen dat helemaal niet betalen.”

Er staan momenteel zo’n 18.000 bedrijven en 150.000 studenten ingeschreven bij Magnet.me, dat ook in het Verenigd Koninkrijk actief is. Volgens Karremans is het belangrijk dat studenten weten waar ze precies op solliciteren. „Daarom sturen we fotografen en een videoteam naar bedrijven om ze goed in beeld te brengen. Want een foto van een vliegtuig bij een vacature voor British Airways vertelt meestal niets over de functie.”

Allemaal staan ze vol met holle termen als jong, dynamisch, hands-on en geen 9-tot-5-mentaliteit

Onduidelijke vacatures waren voor Manus Aa (29) de reden om een heel nieuw bedrijf op te richten. „Ik ben gestopt met mijn baan als fiscalist bij Loyens & Loeff omdat ik mijn dagelijkse werk er anders had voorgesteld”, vertelt hij. „Als ik had geweten dat je fiscaal recht zó boeiend moet vinden dat je in je vrije tijd vakliteratuur leest, was ik al veel eerder iets anders gaan doen.” Bij het solliciteren naar een nieuwe baan viel hem op dat alle vacatures er hetzelfde uitzagen. „Allemaal staan ze vol met holle termen als jong, dynamisch, hands-on en geen 9-tot-5-mentaliteit. Daarnaast hebben ze weinig aandacht voor de inhoud van de baan en zijn ze opgebouwd als een advertentie.”

Spielwork, de vacaturesite die Aa bedacht, geeft een zo realistisch mogelijke voorstelling van een baan. Een ‘vacature’ op Spielwork bestaat onder meer uit een video met interviews met toekomstige collega’s, een agenda van de week met een leukste en minst leuke dag, het salaris en het aantal uur dat je in de praktijk echt werkt. Aa: „Als een werkzoekende na alles gezien en gelezen te hebben denkt: dit is niks voor mij, is dat juist goed nieuws, ook voor de werkgever. Het is de bedoeling dat onze vacatures mensen aantrekken die je wilt en diegenen afschrikken die je niet wilt.”

Transparantie

In gesprekken met recruiters merkt Aa dat ook zij het belang inzien om werven anders aan te pakken. „Maar onze methode kost veel tijd, iets dat zij vaak niet hebben.” Er zijn ook bedrijven waarvan de vacatures niet op Spielwork staan, omdat ze bijvoorbeeld het salaris niet openbaar wilden maken. Aa: „Je moet wel écht transparant durven te zijn. Juist omdat er veel spanning op de markt staat, hebben organisaties de neiging mensen te lokken met een pooltafel en een vrijdagmiddagborrel. Terwijl iedereen die solliciteert weet: het gaat om de inhoud. Het is werk, niet alleen maar huppelen door de gang.”

Ook Niels Arntz (30) van Temper gelooft erin dat de arbeidsmarkt gebaat is bij transparantie. Zijn bedrijf ontwikkelde een digitaal prikbord waarop horeca en freelancers elkaar kunnen vinden voor tijdelijke klussen. Na zo’n klus kunnen ze elkaar beoordelen, en dat zorgt volgens Arntz „voor gemotiveerde werkenden én goed opdrachtgeverschap.” Temper zou horecazaken stimuleren om aantrekkelijk te zijn op het gebied van communicatie, werksfeer, pauze en fooi.

Zelf werkte Arntz ooit als barman, maar miste hij afwisseling. Wat hem betreft zijn er meer mensen die in de horeca kunnen werken, maar dat nu niet willen omdat ze dan vastzitten aan een bepaald aantal uren of ongunstige werktijden. „De macht ligt volledig bij de opdrachtgever, en dat willen wij veranderen.”

Zo’n 2.000 horecabedrijven maken nu gebruik van Temper, dat vooral actief is in de Randstad. Er staan 35.000 mensen in de database. Temper concurreert met uitzendbureaus, maar werkt naar eigen zeggen efficiënter, en dus goedkoper. „Zo kost een barista bij hen al snel zo’n 30 euro per uur tegenover 17 euro bij ons. Daarnaast kunnen opdrachtgevers zelf kiezen wie ze willen inhuren, en gebruikers wanneer ze willen werken. Als je nú aan de slag wil, dan kan dat. Dit is de arbeidsmarkt 2.0.”