Rosa Johanna ‘Schilderen is altijd de basis’

Beeldende kunst

Rosa Johanna is een van de genomineerden voor de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs. Ook krijgt ze een solo-expositie in Galerie Eenwerk.

Ja, de nominatie voor de Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst was een hoogtepunt in 2017. Maar het echte hoogtepunt van het jaar was voor Rosa Johanna (1991) de reis die ze maakte naar Peru, om daar een kunstenaarsresidency te doen in Lima. „Daar ervoer ik hoe kunstpraktijk over grenzen heen gaat”, vertelt ze, „dat het niet uitmaakt waar je werkt, en dat je overal aansluiting kunt vinden. De echte hoogtepunten zijn voor mij de momenten waarop ik nieuw werk maak. Het zijn niet de nominaties, hoe mooi die ook zijn.”

Toch begint 2018 ook op dat vlak goed: met opnieuw een nominatie en twee exposities in het vooruitzicht. Vanaf 3 februari is werk van Johanna te zien in het Stedelijk Museum Schiedam, als genomineerde voor de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2018. Rond het begin van de zomer komt daar een solotenoonstelling in galerie Eenwerk bij, de Amsterdamse kunstruimte waar telkens slechts één werk tegelijk te zien is. Eerder was daar werk van gerenommeerde kunstenaars als Stanley Brouwn en Steve McQueen te zien. „Het is nog niet helemaal duidelijk wanneer mijn werk er hangt, ik ben nu bezig het te ontwikkelen.”

Johanna ging naar Peru omdat de traditionele tapijten uit dat land haar deden denken aan de lijnen en abstracte patronen waar ze al mee bezig was in haar schilderijen. Voor de tentoonstelling bij EenWerk gaat ze hierop verder: ze is bezig met een eigen tapijt. Daarmee wil ze reageren op een geluidswerk dat ze gaat opnemen in de galerie. De bedoeling is om patronen in het tapijt te associëren met patronen in het geluid. „Of dat geluid vervolgens ook weer in dezelfde ruimte wordt afgespeeld weet ik nog niet. Mijn werk ontstaat altijd gedurende het proces.”

Voor de tentoonstelling in Schiedam werkt Johanna aan een variant op haar afstudeerinstallatie Vice Versa (2015) voor de Rietveld Academie. „Ik ga vragen of medewerkers van het museum regelmatig een van de schilderijen op een andere plek willen hangen.”

Zo is de samenstelling van de doeken aan de muur telkens anders. De schilderijen horen bij dezelfde serie als het werk dat ze in het Paleis op de Dam toonde bij de Koninklijke Prijs: zachtgekleurde doeken, met abstracte vormen en patronen. „Dat zijn een stuk of dertig schilderijen, daar zal ik een selectie uit maken.”

Naast haar eigen werk als schilder is Johanna op allerlei andere manieren betrokken in de kunstwereld. In 2018 gaat ze door met Emptiness and Infinite Space, de symposiumreeks voor kunstenaars en filosofen, die ze samen met filosoof Jan Bor en curatoren Marjoca de Greef en Babeth VanLoo organiseert, ook stelt ze tentoonstellingen samen, werkt ze in een galerie en geeft ze soms gastlessen. „Als ik cureer, of samenwerk met anderen, dan zijn dat voor mij altijd afgeleiden. Schilderen is altijd de basis van mijn praktijk. Alles wat ik ernaast doe, komt er automatisch bij.”

2018 wordt zeker een druk jaar. „Ik ben nog met allerlei mensen in gesprek, naast de plannen die al staan, maar nog niet alles is zo concreet.” Ambities voor 2019 zijn er ook al. „Mijn planning gaat tegenwoordig nogal ver vooruit”, zegt ze vrolijk. Het hangt er nog een beetje van af of fondsen het plan steunen, maar in 2019 wil Johanna graag terug naar Peru. „Om films te maken over het dagelijks leven. Ik wil observaties en patronen vastleggen.”

Tentoonstelling Volkskrant Beeldende Kunst prijs 2018 3/2 t/m 15/4 in Stedelijk Museum Schiedam. Inl: stedelijkmuseumschiedam.nl
    • Thomas van Huut