Plek Draghi hoofdprijs in stoelendans

Benoemingen Klaas Knot maakt dit jaar een goede kans op een tweede termijn bij DNB. Bij de ECB komt de komende twee jaar een reeks topfuncties vrij.

April 2013. Premier Rutte ontvangt president Draghi van de ECB op het Catshuis voor een lunchbijeenkomst ver de totstandkoming van de bankenunie en het macro-economische beleid in de eurozone. Toenmalig minister van Financiën Dijsselbloem en president Knot van De Nederlandsche Bank waren ook aanwezig. Foto Martijn Beekman/ANP

Mario Draghi en Klaas Knot. Het zijn, althans in Nederland, de twee gezichten van het monetaire beleid: de Italiaanse president van de Europese Centrale Bank (ECB) die geld in de markten laat vloeien en de president van De Nederlandsche Bank (DNB) die daar weinig van moet hebben.

Bekende gezichten, ze komen en gaan. Met de jaarwisseling komt een stoelendans op gang bij zowel de ECB als DNB. Voor Draghi en voor Knot komt het einde van de ambtstermijn in zicht, met als grote verschil: Draghi vertrekt zeker, eind 2019. En Knot blijft medio dit jaar hoogstwaarschijnlijk aan.

Aan het Amsterdamse Frederiksplein ligt herhaling van het drama rond de aanstelling van Knot in 2011 niet in de rede. Toen had DNB het eigen directielid Lex Hoogduin op het oog als nieuwe baas. Het kabinet, dat vond dat DNB had gefaald bij de debacles met de banken Icesave en DSB, bruskeerde DNB en benoemde toenmalig Haags topambtenaar Klaas Knot.

De jonge Klaas Knot werd na een ongekende machtsstrijd benoemd als president van De Nederlandsche Bank. Lees deel 1 van de reconstructie over deze periode: Verraden Hoogduin voor altijd verloren voor DNB

Diens eerste termijn eloopt op 1 juli dit jaar af. Breed leeft de verwachting dat Knot wordt herbenoemd. Een DNB-woordvoerder zegt dat dit „nu niet aan de orde is” is. Maar twee termijnen zijn voor DNB-presidenten gebruikelijk. En Knot, die in Den Haag respect geniet, valt moeilijk te betrappen op fouten. Kritiek vanuit de financiële sector op toetsingen van topbestuurders door DNB raakte eerder directeur Toezicht Jan Sijbrand dan Knot zelf.

Als Knot wordt herbenoemd, dan moet dit wel volgens de officiële procedure. Pikant detail: de raad van commissarissen van DNB moet niet één, maar drie namen voordragen, waaruit het kabinet dan kan kiezen.

En Draghi? Zijn termijn is niet verlengbaar en loopt af op 31 oktober 2019. Dat klinkt ver weg, maar in feite speelt zijn opvolging nu al. In mei dit jaar valt eerst de functie vrij van vicepresident van de ECB, de Portugees Vitor Constancio. Informeel geldt de afspraak dat als de tweede man van de ECB een Zuid-Europeaan is, de baas een noordeling moet zijn. Dat dit nu niet zo is, komt vooral doordat de Duitser Axel Weber zich in 2011 terugtrok uit de race voor het ECB-voorzitterschap, terwijl Constancio al was benoemd.

Spanje zegt dat het iemand zal kandideren voor de functie van Constancio. De regeringen van de eurolanden moeten over de benoeming beslissen, per meerderheid. Nederland zou het niet slecht uitkomen als de tweede man in Frankfurt een Spanjaard wordt. Dat zou de kans vergroten dat de ‘nieuwe Draghi’ in 2019 een noordeling wordt. Volgens de Duitse pers wil bondskanselier Angela Merkel Jens Weidmann, de baas van de Duitse Bundesbank, op Draghi’s plek hebben. Weidmann zelf zegt alleen dat hij een nieuwe termijn ambieert als chef van de Bundesbank.

Benoemingencircus

Zeker is het allerminst dat Weidmann de nieuwe ECB-baas wordt. Tegen hem spreekt dat hij, nog meer dan Knot, een dissident is binnen het huidige ECB-bestuur, waarvan de meerderheid steevast Draghi volgt. Er zitten bovendien al Duitsers op Europese topfuncties, onder meer bij het noodfonds ESM.

Er zijn nog meer ECB-functies die de komende twee jaar vrijkomen: die van chef bankentoezicht (nu: de Française Danièle Nouy) en die van hoofdeconoom (nu: de Belg Peter Praet). Het wordt een hele hijs om noordelijke én zuidelijke landen, grote én kleine landen tevreden te stellen – en ook nog voldoende vrouwen te benoemen.

Hoofdprijs is onmiskenbaar de post van Draghi. Hardnekkig gaat het verhaal dat ook Frankrijk meedingt. De Fransen leverden al eens een ECB-president (Jean-Claude Trichet), maar laten zelden verstek gaan bij races om topposities. En als Frankrijk en Duitsland er niet uitkomen? De Spaanse krant El País heeft al een idee voor een compromiskandidaat: Klaas Knot.

Lees ook het profiel over Draghi, de sluwe sfinx die de euro bijeen houdt
    • Mark Beunderman