‘Niet het hele eiland loopt risico door de vulkaan!’

Toerisme op Bali In de kerstvakantie is het normaal gesproken vol met toeristen op Bali. Nu blijven de vakantiegangers weg, uit angst voor de rommelende vulkaan Agung.

Ook op de bekende stranden in het zuiden van Bali, zoals op Kuta, wachten verkopers op de toeristen om hun waar aan te verkopen. Foto MADE NAGI / EPA

De kleurige zitzakken liggen op elkaar gestapeld onder een afdak te wachten tot ze weer eens tevoorschijn gehaald worden. Het strand van het dorpje Amed, op het Indonesische eiland Bali, is uitgestorven, op één stel na dat net een duik heeft gemaakt en nu een biertje drinkt. Zwemflippers, duikmaskers en zuurstoftanks liggen naast hen op de grond.

„Het is zo sneu hoe stil het hier is”, zegt de Franse Damien Blary. Hij is duikinstructeur in het zuiden van Bali en heeft maar vakantie genomen nu het zo rustig is. Zijn vriendin is overgekomen uit Frankrijk. „De media hebben eraan meegewerkt dat er nu weinig toeristen zijn. Zij doen alsof het hele eiland risico loopt door de vulkaan. Dat is onzin.”

Rond Kerst en de jaarwisseling is het normaal vol toeristen op Bali, ook al is het regenseizoen. Nu niet. De toerismesector heeft te lijden onder het gerommel van de vulkaan Agung, in het noordoosten van het eiland. De bezettingsgraad van hotels ligt zo rond de 25 procent, dat was in 2016 in dezelfde periode rond de 80 procent.

In gebieden dichter bij de vulkaan is het toerisme helemaal stilgevallen. In restaurants en cafés hangt het personeel maar wat rond en bij elk guesthouse staat een bordje met vacancy voor de deur. In populaire plaatsen verder naar het zuiden, zoals Ubud en Kuta, hebben hotels hun prijzen per nacht verlaagd en houden restaurants twee-voor-de-prijs-van-één-acties.

Eind november moest de luchthaven op Bali een paar dagen sluiten vanwege een relatief kleine uitbarsting. Door asdeeltjes in de lucht konden vliegtuigen niet veilig landen en opstijgen. Tienduizenden vakantiegangers zaten vast. Sindsdien nemen toeristen het zekere voor het onzekere en mijden ze het eiland. Het verlies zou volgens het nationale rampencentrum rond de 11 biljoen Indonesische roepiah liggen, omgerekend 685 miljoen euro.

Boekingen blijven uit

Barbara Huizink en haar man Wayan Suriada hebben in hun ecologische resort Darmada al drie maanden geen gasten meer. Het resort, met overal groene bananenbomen en een zwembad dat gevuld is met natuurlijk ijskoud bronwater, ligt op ongeveer 16 kilometer afstand van de vulkaan. Sinds de eerste berichten over een mogelijke uitbarsting eind september kwamen de annuleringen binnen en bleven nieuwe boekingen uit.

De media hebben het gevaar en de risico’s overdreven, vinden veel ondernemers op Bali en dat zegt ook Huizink. „Vooral in de Australische media, daar was de vulkaan al drie keer uitgebarsten en ontploft zo ongeveer.”

Foto Darren Whiteside/Reuters

De Australiërs vormden jarenlang de grootste groep toeristen op Bali, tot de Chinezen hen in 2017 hebben ingehaald. Een kwart van de vakantiegangers komt nu uit China, ongeveer 20 procent is Australisch. Maar de ‘aanvoer’ uit China ligt nu stil – de nationale luchtvaartautoriteit heeft er bepaald dat vluchten naar Bali pas weer mogen als het uitbarstingsgevaar van de vulkaan helemaal geweken is.

De eerste twee maanden heeft Huizink haar veertien man personeel fulltime aangehouden. In december heeft ze hen op de helft van de uren gezet. Ze maken intussen van de gelegenheid gebruik om het resort op te knappen, ze breiden het restaurant uit en doen achterstallig onderhoud. „Als het nog lang duurt verzinnen we wel weer iets anders. Maar er zijn ook genoeg kleine ondernemers die niet zoals wij genoeg reserve hebben. Die hebben het nu al heel moeilijk.” Haar man en zij hebben ook nog een tegelfabriek waar ze geld mee verdienen.

In september dreigde Agung ook uit te barsten, tienduizenden Balinezen sloegen toen op de vlucht

#BaliOK

Bali kende eerder flinke dieptepunten in het toerisme, na dodelijke bomaanslagen in 2002 en 2005. Bij de aanslagen in 2002 kwamen tweehonderd mensen om, vooral Australiërs. Het duurde maanden voordat de toeristen terugkwamen. De afschrikwekkende werking van de rommelende vulkaan heeft nu een grotere impact, denkt Huizink. Na die aanslagen „is de toerismesector alleen maar gegroeid. Veel meer Balinezen zijn er afhankelijk van.”

In de tussentijd probeert de Indonesische overheid van alles om vakantiegangers te overtuigen dat ze gewoon naar Bali kunnen komen. De baas van de nationale rampendienst zet bijna elke dag wel foto’s van Bali online, bijvoorbeeld van bruidspaartjes tussen de groene rijstvelden en met de vulkaan op de achtergrond. Met de hashtags #BaliSAFE en #BaliOK erbij, en altijd schrijft hij ook dat het vliegveld gewoon open is.

Probleem is dat de alarmstatus voor het gebied rond de Agung nog steeds op het hoogste niveau staat. Liefst zouden de autoriteiten die alarmstand zo snel mogelijk naar beneden bijstellen, maar dat gaat lastig zolang de vulkaan nog geregeld – relatief kleine – wolken as uitspuugt. En vaak keren reisverzekeringen niet uit als de problemen min of meer te verwachten zijn, zoals nu met de vulkaan al maanden het geval is. Dus zolang het gerommel aanhoudt, is het doorbijten voor de Balinese ondernemers.